Monthly Archives: November 2014

“Περιμετρικά της Μητρόπολης”

.-Father-and-son-Mitropoleos-sq-niche-WB-DS.f

Είναι αστείο όσο το σκέφτομαι αλλά απ’την άλλη,  το γράφω απολύτως σοβαρά. Θα μπορούσα να φτιάξω ένα φωτογραφικό βιβλίο με αυτό το κουφό θέμα: “Περιμετρικά της Μητρόπολης”. Έχω τόσες πολλές καλές φωτογραφίες γύρω-γύρω από το Καθεδρικό Ναό της Αθήνας-που δεν είναι δα ο πιο μεγάλος ναός της πρωτεύουσας-ώστε νομίζω ότι μπορούν να περιγράψουν κάθε μισό του μέτρο σε όλη του τη περιφέρεια-με φόντο,διαφορετικό κάθε φορά-ολόκληρο το κτήριο. Τώρα ακριβώς που γράφω αυτή την ανάρτηση, είναι τέτοιος και τόσος ο καταιγισμός των εικόνων που μού πολιορκεί τη μνήμη,  ώστε μέσα στο μεθυστικό ενθουσιασμό μου για τη συνειδητοποίηση αυτή, έχω την εντύπωση ότι παραφέρομαι έτσι που καμαρώνω αλαζονικά. Να με συγχωρέσετε αν έτσι βγαίνει. Απλά χαίρομαι, τίποτα περισσότερο. Ο ιστορικός του μέλλοντος, αν θελήσει να ασχοληθεί με αυτό το εμβληματικό για την ζωή της Αθήνας οικοδόμημα, θα μπορέσει να βρει πολλά στοιχεία για τη κατάσταση του στα 27 χρόνια που το φωτογραφίζω ανελλιπώς. Το φωτογραφίζω όχι σαν κτήριο καθεαυτό-δεν θάλεγα ότι με ενθουσιάζει-άλλωστε 15 χρόνια τώρα είναι μπανταρισμένο από τις πληγές που τού άφησε ο σεισμός του 1999-το φωτογραφίζω σαν σκηνογραφία αληθινής σφύζουσας ζωής, που ξετυλίγεται σε όλες τις πλευρές του.

1 Comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου

Με αγάπη, απ’ την Ελλάδα

1--Photoshooting-Stoa-Attallou-Tourists-WB-DS

Οι μεγάλου εστιακού μήκους φακοί-οι τηλεφακοί όπως τους ξέρουμε-μ’αρέσουν, μ’αρέσουν πολύ. Και ο λόγος είναι γιατί με τέτοιους φακούς μπορείς να φτιάξεις αληθινά πολύ σφιχτά κάδρα και η σύνθεση της εικόνας να είναι καλοζυγισμένη, αυστηρή και οικονομική. Όμως ας μη γελιόμαστε, αν δεν είσαι paparazzo ή φωτογράφος άγριας φύσης, ο φακός αυτός δεν είναι λειτουργικός για συχνή χρήση. Τον έπαιρνα σχεδόν πάντα μαζί μου αλλά στις μηχανές μου είχα άλλους φακούς προσαρτημένους-στη μια πενηντάρη και στη δεύτερη ογδοντάρη και σε μια τρίτη ένα ζουμ 35-70-το ξέρω, ο ογδοντάρης τηλεφακός θεωρείται κι αυτός αλλά εγώ εννοώ την κάπως πιο ακραία εκδοχή του διακοσάρη-μήπως ήταν 210; δεν θυμάμαι ακριβώς. Εν πάση περιπτώσει το φακό αυτό τον χρησιμοποιούσα αρκετά συχνά σαν πρωτάρης και για το πολύ πέντε χρόνια, κάπου δηλαδή μέχρι και το 1992. Μετά, μόνο περιστασιακά και απλώς για ποικιλία-δεν θυμάμαι να ήταν ιδιαίτερα αρκετές οι φορές να τον χρειάστηκα για κάτι που μού προέκυψε εκείνη τη στιγμή και που να απαιτούσε ορισμένως τη χρήση του.

Από ένα σημείο και πέρα κάνεις αβαρίες στις πολλές επιλογές που έχεις. Δεν μπορείς να λειτουργείς ανά πάσα στιγμή με όλες. Είναι ανυπόφορο το πολύ σκόρπισμα. Η οικονομία των μέσων τελικά προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία από την αφθονία τους. Πάντως κάθε φορά που πέφτω σε φωτογραφία που τράβηξα με τηλεφακό συγκινούμαι-βασικά θυμάμαι με ενάργεια τη στιγμή λήψης, γιατί θυμάμαι πόσο σχολαστικά οργάνωνα τη σύνθεση μου αλλά και πόσο συνεπώς ανταποκρίνονταν σ’αυτό μου το αίτημα ο τηλεφακός. Είμαι καδρατζής, πώς να το κρύψω άλλωστε;

Το ίδιο το κορίτσι δεν με είχε πάρει χαμπάρι, έτσι προσηλωμένο που ήταν στη δική της λήψη αλλά ο φίλος της-το αντικείμενο του φωτογραφικού της πόθου-με κατάλαβε και, εντυπωσιασμένος ότι φωτογράφισα το κορίτσι του με Leica, με παρακάλεσε, κρυφά από αυτή,  να τού στείλω τη φωτογραφία. Την έστειλα , όχι μόνο  γιατί κολακεύτηκα αλλά κυρίως επειδή το βρήκα πολύ έξυπνο σαν ιδέα δώρου, έτσι όπως θα το σκηνοθετούσε να τής την πλασάρει. Αν πέρασαν καλά στην Ελλάδα και οι αναμνήσεις στο τόπο τους αναζωπυρώνονταν με μια ωραία αφορμή-γενέθλια ας πούμε-θάταν σαν με τον τρόπο τους έφερναν ξανά στο θυμικό τους, στην επιδερμίδα του θυμικού τους, ευτυχισμένες στιγμές. Θάθελα να συμβάλλω κι εγώ σ’αυτό, αφού εν πάση περιπτώσει έτυχε να συναντηθούν έστω για τόσο λίγο οι δρόμοι μας.

Leave a comment

Filed under Μουσεία

Χωρίς “Αυτό”

1-Voltairou-str.-WB-DS-BW-sh

Ωραία! Τόδαμε το χαριτωμένο της φωτογραφίας και μετά; Πού είναι το ιδιαίτερο, το φωτογραφικό της, που να την κάνει κάτι πέρα από αυτό που είναι; Μια καταγραφή. Ας το ξεκαθαρίσουμε λοιπόν απ’την αρχή: η φωτογραφία της ανάρτησης δεν φιλοδοξεί να το παίξει “καλλιτεχνία”. Αν εξαιρέσεις μια σχετική επιμέλεια στη φόρμα της, που τη θεώρησα απαραίτητη για το ευανάγνωστο αυτής της καταγραφής, η φωτογραφία αυτή δεν κατατρύχεται από το είδος εκείνο μεταφυσικής αγωνίας που λέγεται καλλιτεχνική δικαίωση.

Θυμάμαι κάποτε διάβαζα ένα κείμενο του Szarkowski, του περιβόητου Διευθυντή του Φωτογραφικού Τμήματος του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης(ΜοΜΑ), όπου εξυμνούσε με απίστευτη μαστοριά γραφής τη φωτογραφία ενός αστερόμορφα σπασμένου παραθύρου. Τέτοιο δοξαστικό μπορεί να μην έχει δεχτεί ούτε η Cappella Sistina  του Michelangelo. Όσο διάβαζες το γοητευτικό κείμενο, βυθιζόσουν σε μια έξαψη μυστηριακής ενατένισης: Η Μεγάλη Τέχνη μιλούσε! Σαν τέλειωσε όμως το κείμενο και έμενες ενώπιος ενωπίω με την ίδια τη φωτογραφία-κάποια στιγμή θα γινόταν!-η εικόνα, παρόλο ότι ακόμη κρεμόταν από την εντύπωση της, πριν από λίγο διαβασμένης, συναρπαστικής γραφής, το ένιωθες ότι σιγά-σιγά έμενε ξεκρέμαστη και ορφανή από όλο εκείνη τη πνευματική διάσταση που της φόρτωσε ο ευφυής επιμελητής. Γύριζε σαν ορφανούλι μπρος στα μάτια μου ζητώντας και από μένα μια δικαίωση που αλίμονο η ψυχή μου αλλά και η λογική μου δεν μπορούσε να της δώσει, παρόλο ότι τα καμπανιστά λόγια του αγύρτη επιμελητή ηχούσαν σαν καθαρή μαγεία στ’αφτιά μου.

Μια ιδέα, από μόνη της, δεν είναι αρκετή για να δικαιώσει το δημιουργό και τη δημιουργία του-(φαντάζει τόσο αλαζονικά μεγαλόστομο να αποκαλέσεις μια φωτογραφία όπως αυτή της ανάρτησης ή εκείνη την πολυύμνητη από τον Σαρκόφσκι, δημιουργία!). Η ιδέα να φωτογραφίζεις το ταπεινό είναι πολύ πιο παλιά από όσο μπορεί να νομίζει και ο πιο ευρηματικός φωτογραφικός λογογράφος. Άρα σιγά την καινοτομία. Μια από τις πρώτες φωτογραφικές εικόνες είναι μια χορταρένια σκούπα, αφημένη πλάγια στην είσοδο μιας χορταριασμένης αποθήκης-μνημειώδης εικόνα απίστευτης και εναργούς πειθούς. Η φωτογραφία είναι η Τέχνη που κατ’εξοχήν προσελκύστηκε απ’το ταπεινό, το απλό, το αμελητέο. Αλλά το απλό, το ταπεινό, το καθημερινό δεν είναι αυτοσκοπός. Μόνη η καταγραφή του δεν το δικαιώνει σαν ακτινοβόλα εικόνα που φιλοδοξεί κάτι περισσότερο. Ούτε το εύρημα-που πρέπει να το παραδεχτούμε είναι πνευματικής και δημιουργικής αξίας συμβολή-αρκεί. Αλλά ούτε και η φόρμα-η κατ’εξοχήν πνευματική υποδομή κάθε σπουδαίας τέχνης- φτάνει. Χρειάζονται όλα αυτά, συνδυασμένα και σωρευτικά, με την πρόσφορη για τη κάθε περίπτωση αναλογία και με κλειδί απαραίτητο για να δέσει αυτός ο συνδυασμός μυστηριακά το είδος εκείνης της ευαισθησίας που λέγεται ενόραση και που εκτοξεύει μια εικόνα στο χρόνο, στη διάρκεια του σαν διαχρονικότητα. Μια τέτοια εικόνα, που επίσης μπορεί-και τής πρέπει άλλωστε-να δεχτεί ύμνους και αίνους, είναι από μόνη της μια αυταξία, μια ολοκληρωμένη διατύπωση πειθούς, ένα νέο αστέρι στον αστερισμό των νοημάτων.

Θυμάστε εκείνη την ευφυή διαφήμιση με το κορίτσι που διαπίστωνε σε μια Διογένεια συνειδητοποίηση απλότητας και απεξάρτησης από το περιττό ότι, μπορεί να ζήσει “χωρίς αυτό” και μετά, χωρίς ένα άλλο “αυτό”  και μετά ακόμη και χωρίς ένα άλλο, ακόμη πιο δυνατό και δύσκολο να του αντισταθείς, “αυτό”;-(ήταν το αγόρι της στη προκειμένη περίπτωση). Έτσι και με τις σπουδαίες εικόνες: μπορούν να ζήσουν χωρίς αυτό, χωρίς το κείμενο. Αν όμως το κείμενο μόνο τις ανάδειξε, είναι τελικά και το κείμενο που θα τις θάψει, γιατί τέτοιες εικόνες έχουν βιωτική εξάρτηση από αυτό, το τροφοδοτούν με τη σημασία και την αξία που πολλές φορές δεν έχουν. Είναι τζάνκια τέτοιες φωτογραφίες, που δεν μπορούν να σταθούν μόνα τους στο κόσμο των εικόνων χωρίς τη δόση των λέξεων που σαν υποστυλώματα τις στηρίζουν.

Leave a comment

Filed under Αστικές Νεκρές Φύσεις

Ιδού! Ο Νυμφίος Έρχεται!

1-tsolias-urban-still-life-pigeon-ds-f1-nv

Υπάρχουν εντυπώσεις που έχουν τις προδιαγραφές του ονείρου. Που θα ζήσουν σ’αυτή την απάτητη χιονισμένη επιφάνεια όπου κυκλοφορούμε σαν αερικά χωρίς πεζές επιθυμίες και βιωτικές ανάγκες. Όλα είναι ράθυμα εκεί και οι αγωνίες περισσότερο μοιάζουν με τίναγμα μεταξωτής κορδέλας παρά με οξύ πόνο κρανίου. Σε μια τέτοια επικράτεια ο φωτογράφος καλείται να πάρει απ΄τη ζωή εκείνες τις βουβές εικόνες που κρέμονται απ’το δίχτυ του ανάρπαστα τυχαίου. Με την ακαριαία περιβολή κάποιας απροσδιόριστα πολύ μακρινής μνήμης να υφάνει το πλέγμα μιας νέας τελεσίδικης διατύπωσης της λιωμένης στην ανακούρκουδη λήθη παλιάς εμπειρίας. Η ταπεινή τέχνη της φωτογραφίας μπορεί να πει βαθιές αλήθειες αρκεί να μεθύσει ο λειτουργός της μέσα στη φουρτουνιασμένη θάλασσα της μελίρροης παραίσθησης. Να μεθύσει με θάλασσα και μέλι. Είναι απόχη η μηχανή του και είναι κιβούρια υγρά και διαυγή πολλής και φωτεινής μνήμης τα μάτια του. Και με το δείχτη του αποφασίζει-μ’ ένα μόνο κλικ!-τη νέα ερμηνεία του κόσμου, την κάθε νέα ερμηνεία του κόσμου.

Leave a comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου

Καληνύχτα μέρα!

1-Urban-Still-Life-Asklipiou-str.-DS

Σκέψου να βρεθείς στη μέση της ερήμου και να σού προκύψει φωτογραφικό λαυράκι; Ε κάπως έτσι έγινε και μ’αυτή την απροσδόκητη φωτογραφία. Όχι ότι είναι καμιά συναρπαστική εικόνα αλλά έχει τη γοητεία της και την ομορφιά της.

Πάντα φωτογραφίζω στο κέντρο. Με ενδιαφέρουν τα ανθρωποκεντρικά θέματα κυρίως και από αυτά, μόνο στο πολύβουο κέντρο μπορείς να βρεις αρκετά, τόσα ώστε να αυξήσεις τις πιθανότητες σου να έχεις και κάποια αληθινά καλή εικόνα. Όμως αν δεν ζεις στο κέντρο-το κέντρο-κέντρο-χρειάζεται κάπως να φτάσεις σ’αυτό. Επειδή ακριβώς δεν ζω μακριά απ’το κέντρο, επιλέγω τις περισσότερες φορές να κατέβω με τα πόδια, ελπίζοντας η διαδρομή κάτι να μού προσφέρει διαφορετικό. Μένω στους Αμπελόκηπους, έτσι έχω αρκετές εναλλακτικές για να φτάσω στο ευρύ κέντρο: μπορεί να κατέβω από Κηφισίας και Βασιλίσσης Σοφίας, μπορεί να πάρω τη Μιχαλακοπούλου και τη Βασιλέως Κωνσταντίνου. Η Δεινοκράτους και μετά Κολωνάκι είναι μια συχνή επιλογή. Λίγο πιο σπάνια-με κατεβάζει πιο χαμηλά απόσο θάθελα αλλά χαλάλι στη ποικιλία- είναι είτε η Ασκληπιού, είτε η Ιπποκράτους, είτε η Μαυρομιχάλη και πάει κατεβαίνοντας, με κατώτατο όριο τη Σπύρου Τρικούπη που οδηγεί στα Εξάρχεια. Τι προκύπτει από όλα αυτά τα παραστρατήματα; Τζίφος! Άγονες διαδρομές. Αντιφωτογραφικές διαδρομές. Κάθε τρίμηνο μια ανεκτή φωτογραφία και αν! Και φυσικά ούτε υποψία ανθρωποκεντρικότητας. Έτσι, αν μού προκύψει καμιά φωτογραφία που να είναι κάπως διαφορετική, να ανεβαίνει ένα σκαλί πάνω απ’το συνηθισμένο μελαγχολικό μέσο όρο, νιώθω μια αγαλλίαση σαν το καημένο το Καμμένο, που τού πέρασε βδομάδα χωρίς να τού φύγει ακόμη άλλος βουλευτής-τώρα που γράφω το άρθρο, διαισθάνομαι ότι κάποιος θα τού φύγει μετά από κάποια πατάτα που έκανε ο απίθανος.

Λέω μέσα μου, αυτοπαρηγορούμενος: όλα έχουν τη θέση τους στη φωτογραφική μας δραστηριότητα. Μια νότα θέρμης και χρωματικής ζεστασιάς σε μια μελαγχολική και ανήλιαγη γειτονιά-η φωτογραφία είναι από την Ασκληπιού-ένα σούρουπο φθινοπωρινό είναι κι αυτή καλοδεχούμενη και παίρνει τη θέση της στις εντυπώσεις μιας φωτογραφικής μέρας που παραλίγο να τελειώσει εντελώς άδοξα και στείρα, μέχρι που άναψαν οι ντροπαλές λάμπες στα πορτατίφ της μικρής βιτρίνας.

Leave a comment

Filed under Αστικές Νεκρές Φύσεις

Η ύλη της φωτογραφίας

P.L. ds

Τόχω ξαναγράψει νομίζω: αυτό που ουσιαστικά χάθηκε με τη ψηφιακή φωτογραφία-η Τέχνη της Φωτογραφίας κερδισμένη βγήκε πάντως, σπεύδω να προκαταλάβω όσους νομίζουν ότι θρηνώ στα ερείπια κάποιας χαμένης ένδοξης Βαβυλώνας-αυτό που χάθηκε λοιπόν, ειδικά για μας τους φωτογράφους, είναι η υλικότητα της, η απτικότητα της. Σε κάθε φάση της δημιουργίας της η φωτογραφία πέρναγε μέσα απ’τα χέρια μας. Τη φορτώναμε σαν φιλμ στη μηχανή από όπου μετά τη λήψη τη ξεφορτώναμε με ιερό δέος. Εμφανίζαμε αυτό το φιλμ σε ιερά, μυστηριακά δισκοπότηρα. Τα περνάγαμε μετά στον μεγεθυντήρα, αφού πρώτα τα καθαρίζαμε από λεκέδες και σκόνη και αφού τα είχαμε επισταμένως εξετάσει-αυτό ακριβώς κάνει το κορίτσι της φωτογραφίας. Τυπώναμε τις φωτογραφίες περνώντας τες με χαρούμενα ανορθόδοξο όσο και ριψοκίνδυνο για την υγεία μας τρόπο με τα χέρια από το ένα χημικό στο επόμενο. Με τα χέρια μας τις καδράραμε, τις κρεμάγαμε κι έτσι, με τα μάτια μας πια τις καμαρώναμε αλλά και τις καμάρωναν κι οι άλλοι, σαν απτά υλικά αντικείμενα. Ύλη με όλη τη σημασία της λέξης. Ύλη που δυνητικά μπορούσε να εκπέμπει πνεύμα-αν η εικόνα είχε τέτοιες προδιαγραφές. Αυτό πια χάθηκε-για όσους τουλάχιστον από μας δεν ασχολούνται με το εκτυπωτικό μέρος της εικόνας. Βέβαια η γοητεία, η μαγεία της τυπωμένης εικόνας δεν χάνεται. Κακά τα ψέμματα. Δεν είναι τυχαίο ότι παρά την κυριαρχία της ιντερνετικής εικονικότητας οι τυπωμένες εικόνες επιμένουν και αυτό γιατί ο άνθρωπος έχει ανάγκη την υλικότητα της-είναι σχεδόν σαν τη γλυπτική: όση τρισδιάστατη εικόνα και να δεις στο διαδίκτυο το βίωμα της γλυπτικής είναι ανυπέρβλητα πιο γλαφυρό, λόγο ακριβώς της απτικότητας της.

Το κορίτσι της φωτογραφίας δεν είναι ένα τυχαίο και οποιοδήποτε όμορφο κορίτσι. Είναι μια δραστήρια, μια αισθαντική, μια σπουδαία φωτογράφος, με σημαντικότατο έργο, με πληθώρα δημοσιεύσεων και-αυτό κι αν είναι επιτυχία-πληθώρα εκδόσεων και μάλιστα με επώνυμους και μεγάλους εκδοτικούς οίκους. Με μια συνέπεια στην αισθητική της αμετακίνητα σταθερή και φυσικά ορκισμένη και στρατευμένη στην υπόθεση “Ασπρόμαυρη Φωτογραφία”. Στα χέρια αυτής της εξαιρετικής γυναίκας η φωτογραφική ύλη γίνεται το πνεύμα που τόσο όμορφο είναι σαν την ίδια. Πέπη Λουλακάκη.(της οφείλω μια ανάρτηση και  κάποια στιγμή το υπόσχομαι θα το κάνω, απλά δεν θάθελα να υπάρχει παρά μόνο δικό της υλικό και μόνο αυτό και τίποτα άλλο που να αποσπά την προσοχή από αυτό).

Leave a comment

Filed under Η τέχνη της προσωπογραφίας

Φωτογραφίες καλοκαιριού

Pireus.Summer-WB-DS

Δεν υπάρχουν παλιά καλοκαίρια. Δεν παλιώνουν τα καλοκαίρια. Παλιώνουν οι φωτογραφίες τους-ω, ναι παλιώνουν αλλά ζουν ένα είδος καινούργιας ζωής σαν παλιές, σαν πατίνα. Ό,τι ζει βιωμένο στη μνήμη έχει την απτική αξία του ζωντανού παρόντος. Ένα χτεσινό φιλί και ένα προαιώνιο έχουν την ίδια αξία στη μνήμη των χειλιών.Σπαρταρούν επάνω τους ακόμη σαν ψάρι στην απόχη. Ολοζώντανα! Δεν ξεχνιούνται τα επεισόδια της σάρκας που είχαν ψυχή, γιατί μόνο η σάρκα έχει ψυχή-αρκεί να την έχει…

Leave a comment

Filed under Ελληνικό Καλοκαίρι, Φωτογραφίες δρόμου