Monthly Archives: April 2014

Τρεις φωτογράφοι

 

1-photoshooting-winter-syntagma-unknown-soldier-wb-ds1-rΒρέξει-χιονίσει πάντα εκεί. Ακοίμητος φρουρός της ωραίας φωτογραφικής του πατρίδας. Των εθίμων, των συνηθειών, της φύσης της και των μνημείων της. Ο συνεπής και ακάματος άγνωστος φωτογράφος!Photoshooting-Summer-Syntagma-Unknown-Soldier-WB-DS

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου

Πλάσμα που κοιμάται πεθαίνει

1a--Siesta-Stadiou-str-WB-DS-Diptych--DS

Στη μικροκλίμακα μας, μπορούμε να κάνουμε πολύ κακό εμείς οι άνθρωποι. Στους γύρω μας, στη πόλη μας, στη χώρα μας, άντε και στην ανθρωπότητα, το περιβάλλον, την πανίδα και τη χλωρίδα και στον πλανήτη μας-βάλε και το δορυφόρο μας τη σελήνη. Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί για το κακό τη δύναμη του από καθαρή αδυναμία. Αυτά όλα συμβαίνουν ή μπορεί να συμβούν όμως στην μικροκλίμακα αντίληψης και δράσης των ανθρώπων. Στη μεγάλη κλίμακα του σύμπαντος δεν λογαριαζόμαστε περισσότερο από το ρέψιμο ενός βαρυστομαχιασμένου μυρμηγκιού-και πολύ είπα. Αρκεί να δεις τον άνθρωπο να κοιμάται-τον όποιον!-για να καταλάβεις ότι αν πράγματι μπορεί να γίνει σε κάτι επικίνδυνος ο άνθρωπος είναι μόνο ο εαυτός του. Πιο πέρα δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα. Είμαστε αρνιά λίγο ξιπασμένα και το μόνο που μας χρειάζεται είναι κανένα χαστουκάκι από καιρό σε καιρό από τη συνετή φύση-κάνα τσουνάμι, κανένα ζόρικο σεισμό-για νάρθουμε στα ίσα μας. Είμαστε τόσο ευάλωτοι όσο και τα πιο εύκολα θύματα μας.

Leave a comment

Filed under Diptychs, Φωτογραφίες δρόμου

Τρούλοι στο σχήμα τ’ουρανού

Moschato-Church-Dome-Chadelier-NV-SFF

Υπάρχει το Βυζάντιο το λιτό, το αναχωρητικό, το απλό, το αδιακόσμητο και το γεγυμνωμένο από κάθε τι περιττό. Κι από την άλλη το Βυζάντιο το πομπώδες, το βαρύ, το χρυσό, το πολύχρωμο, το φορτωμένο. Στον 21ο αιώνα και αν θέλουμε να κρατήσουμε τις παραδόσεις ποιο από τα κληρονομημένα βυζάντια πρέπει να κρατήσουμε; Είναι δυνατόν στον 21ο αιώνα να διακοσμούνται οι λίγες εκκλησιές που χτίζονται με τον μπουκωμένο τρόπο που γινόταν στο μεσαιωνικό Βυζάντιο;

Ο τρούλος είναι, ήδη από όταν η εκκλησιά είναι γιαπί, μια πλήρης και επαρκής διακόσμηση. Είναι ένα τόσο εύγλωττο στοιχείο μέσα στη ρητορική της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής, ώστε καταντά περιττή κάθε ιδέα διακόσμησης του που εκτός των άλλων αποδυναμώνει το σκοπούμενο εφέ.  Ο Ελύτης με συντριπτικά συνοπτικό λόγο τόχε πει πολλά χρόνια πριν: “Ναοί στο σχήμα τ’ουρανού”! και ασφαλώς υπαινισσόταν την ομιλούσα για Ουρανό αρχιτεκτονική του τρούλου(architecture parlante-αρχιτεκτονική που μιλάει από μόνη της για το σκοπό που εξυπηρετεί και αυτό στο οποίο παραπέμπει η λειτουργία κτηρίου). Ο τρούλος είναι ο πιο δυνατός επίγειος ουρανός. Το πτητικότερο αρχιτεκτόνημα. Το να τον διακοσμείς με ουράνιες παρουσίες, παλιότερα, στην εποχή του αναλφαβητισμού, όπου ο λαϊκός πιστός ήθελε εικονογραφικά βοηθήματα για να διαβάσει ακόμη και το θεολογικό νόημα των μερών του ναού, είχε την πραγματική σημασία και χρησιμότητα του. Σήμερα όμως που ο μέσος άνθρωπος είναι εικονογραφικά κατατοπισμένος όσο δεν θα το διανοούνταν ούτε ένας ευφυής στοχαστής του 15ου αιώνα, είναι ασυγχώρητη ταυτολογία  να εικονογραφείς τον τρούλο με τον Παντοκράτορα. Μία ευφυής και αισθαντική αρχιτεκτονική είναι θεολογικά πειστικότερη από τετρακόσιες τοιχογραφίες, που ουσιαστικά με τον πολυμερισμό τους την καταργούν.

Ας κρατήσουμε απ’το Βυζάντιο την υποβλητικότητα και τα σχήματα του και ας αφήσουμε τον -θεμιτό για την εποχή του όμως-ναϊβισμό του που εκδηλώνεται με το αγχωμένο αλλά και αγχωτικό horror vacui, την φορτωμένη αυτή πολυλογία της διακόσμησης, που πνίγει το ναό και κάνει το θεατή να ασφυκτιά όπως με το ρήτορα που έχει κολλήσει πάνω στον άμβωνα του και δεν λέει να σταματήσει το αφιονισμένο του κήρυγμα. Λιγότερη διακόσμηση στους ναούς, περισσότερη ατμόσφαιρα υποβολής.

Η φωτογραφία της σημερινής ανάρτησης είναι από τον νεόδμητο-τότε, κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1990-ναό του Αγ.Κωνσταντίνου στο Μοσχάτο. Ο τρούλος ήταν αδιακόσμητος ακόμη-όπως και όλη η εκκλησιά. Κάποια χρόνια μετά όταν ξαναβρέθηκα τρύπωσα πάλι για να δω αν εκείνο το μινιμαλιστικό θαύμα διασώζονταν και έτσι, πιο έμπειρος τώρα, να τραβούσα ακόμη πιο σοφιστικέ φωτογραφίες. Ούτε χιλιοστό γυμνής, αδιακόσμητης, αζωγράφιστης επιφάνειας. Ένας παροξυσμός, ένα παραλήρημα να μη μείνει τίποτα κενό. Η απόλυτη τρέλα του ζόφου του κενού(horror vacui). Έφυγα τρέχοντας.

Leave a comment

Filed under Αρχιτεκτονική Φωτογραφία

Ουρές!

 

1-Patission-WB-DSΠαλαβιάρικη φωτογραφία, τραβηγμένη με μια ψηφιακή μηχανή της πλάκας-η πρώτη μου, για να δοκιμάσω τη νέα τεχνολογία-την αναρτώ για το χαβαλέ της. Υπερεκτεθειμένη σε βαθμό που δύσκολα να διορθώνεται καλά,  δεν της αξίζει κάποια σοβαρότερη αντιμετώπιση. Έχει όμως το γούστο της και ξέρω ότι στιγμιαία θα διασκεδάσει όσους τη δουν.

Leave a comment

Filed under Γαβ και νιάου κι άμα λάχει τσίου

Φασίνα στα μνήματα και στ’αριστουργήματα

Brera-Michelangelo-Medici-tomb-plaster-cast-WB-DS

Ενώ έχω κάνει πολλά και μεγάλης διάρκειας-μερικά κάποιους μήνες-ταξίδια στην Ιταλία, δυστυχώς δεν τα κατάφερα, από τη χρονιά που αποφάσισα να ασχοληθώ με τη φωτογραφία, να επισκεφθώ τη Φλωρεντία. Και να τη φωτογραφίσω ασφαλώς. Ο λόγος είναι ότι, πάντα ταξίδευα σε μια πόλη και αν έκανα κάποιες εκδρομές εκτός αυτής της πόλης,  ήταν στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Για την Φλωρεντία, που την ξέρω αρκετά καλά, επιφυλασσόμουν να της αφιερώσω μνημειακής διάρκειας χρόνο. Έτσι απαξίωνα οποιαδήποτε ιδέα φωτογραφικής αρπαχτής γι’αυτή την εμβληματική-και για μένα προσωπικά-πόλη. Να όμως που τα πράγματα γύρισαν τούμπα και τώρα δεν σκέφτομαι, γιατί δεν μπορώ,  να ταξιδέψω ούτε μέχρι τα Μέγαρα, με την αφραγκία που με δέρνει-είναι τόσο καλά εξασφαλισμένη αυτή η πολύ ζόρικη κατάσταση, ώστε ούτε για την έκδοση διαβατηρίου δεν πετάω τα ελάχιστα σέντσια μου.

Όσοι βλέπουν τη φωτογραφία αυτή νομίζουν ότι τραβήχτηκε στη Φλωρεντία, στο άμωμης και υποβλητικής ομορφιάς ταφικό μνημείο που έφτιαξε για τους Μεδίκους ο Μικελάντζελο. Αν και φλουταρισμένος, διακρίνεται στο βάθος, καθιστός,  ο στοχαστικός  ανδριάντας του Λορέντζο, Δούκα του Ουρμπίνο, έργο που ενέπνευσε κάποιους αιώνες αργότερα τον “Σκεπτόμενο”  στον Ροντέν. Στο πλάι, χαμηλότερα, δεξιά και αριστερά, φαίνονται οι πλαγιαστές μορφές, που απεικονίζουν το “Σούρουπο” και το “Χάραμα”. Όμως η πραγματικότητα είναι πιο πεζή και-αλίμονο!- δεν βρίσκομαι στον προθάλαμο της τελειότερης δημιουργίας του μέγιστου Φλωρεντινού αλλά στο κατώφλι μιάς αίθουσας με γύψινα εκμαγεία, στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Μιλάνο! Είχα βρεθεί εκεί ένα πρωινό-αρκετά πριν τις 8-όταν πήγα να αποχαιρετήσω μια γνωστή μου που σπούδαζε εκεί. Το λόγο εκείνη την ώρα τον έχουν οι καθαρίστριες-τέτοια ώρα, ακόμη και στην αίθουσα του θρόνου στο Μπάκιγχαμ,  οι καθαρίστριες κάνουν κατάληψη και δεν σ’αφήνουν να πλησιάσεις, πόσο μάλλον να μπεις. Χειμωνιάτικο, βαρύ πρωινό, με έναν μολυβένιο ουρανό, σήμαινε απολύτως ανοιχτό διάφραγμα και ελάχιστο βάθος πεδίου. Δεν ξέρω πόσοι αναγνωρίζουν τα ανεπίληπτα γλυπτά του Μικελάντζελο αλλά σε  όσους συμβαίνει αυτό, μπορούν σίγουρα να καταλάβουν καλύτερα τη φωτογραφία. Το πόσο δηλαδή το ταπεινό, το πεζό, το καθημερινό, το απλό μπορεί να γειτονέψει και να συνυπάρξει σε ένα νέο νόημα με το μεγαλειώδες και το υψηλό.

Michelangelo Buonarroti: Το ταφικό μνημείο του Λορέντζο των Μεδίκων, Δούκα του Ουρμπίνο.

Michelangelo Buonarroti: Το ταφικό μνημείο του Λορέντζο των Μεδίκων, Δούκα του Ουρμπίνο.

 

Υ.Γ. Αν τυχόν βρεθείτε στη Φλωρεντία και δεν έχετε χρόνο για πολλές επισκέψεις, θα σας το συγχωρέσω να μην πάτε στο Ουφίτσι ή στο Παλάτσο Πίττι αλλά το να μην πάτε στο Ταφικό Μνημείο των Μεδίκων που δημιούργησε ο Μικελάντζελο, δεν θα σας το συγχωρέσω ποτέ. Είναι το απόλυτο προγραμματικό έργο του μεγάλου αναγεννησιακού μύστη. Εκεί όπου σκόπευε να ενώσει και τις τρεις τέχνες με τις οποίες τόσο ασυναγώνιστα ασχολήθηκε: Αρχιτεκτονική, Γλυπτική και Ζωγραφική. Τα δύο πρώτα είναι εκεί, παρόντα και είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος δικά του. Η περιπετειώδης του ζωή δεν επέτρεψε να υπάρξει η τρίτη, η ζωγραφική δηλαδή,  σ’αυτό το μελαγχολικής και διακριτικής μεγαλοπρέπειας παρεκκλήσι. Ένα πλήρες έργο τέχνης από κάθε άποψη. Έπρεπε να έρθει ο Μπερνίνι, εκατό χρόνια μετά,  για να αποτολμήσει κάτι ανάλογο, χωρίς όμως την βαρύτητα και τη σοβαρότητα της μιχαηλαγγελικής διατύπωσης.

Leave a comment

Filed under Μουσεία, Milano

Βγάλε μου γλώσσα!

Πλατεία-Συντάγματος-WB-DS

Πάντα είχα την περιέργεια να μάθω γιατί τόσο συχνά οι άνθρωποι όταν φωτογραφίζονται αντιδρούν βγάζοντας τη γλώσσα. Ασφαλώς η πρώτη προφανής εξήγηση είναι η αμηχανία που δημιουργεί η έκθεση στο φακό και η ανάγκη ας πούμε με κάποιο τρόπο να ποζάρεις, δηλαδή να μπεις σε μια εντελώς ιδιαίτερη κατάσταση στάσης. Πρέπει σαν να πούμε να ανταποκριθείς στη στιγμή. Όλο αυτό το αλυσιδωτό κύκλωμα αμηχανίας καταλήγει σε μια βγαλμένη γλώσσα. Αλλά αυτή είναι η πρώτη και η πιο προφανής εξήγηση. Έχω την περιέργεια όμως να μάθω αν υπάρχει κάποια άλλη, λιγότερο ρηχή, λιγότερο επιφανειακή, πιο βαθιά. Αν υπάρχουν διαδρομές πιο κρυφές, πιο υπόγειες, που να εξηγούν αλλιώς τα πράγματα. Όχι γιατί σώνει και καλά πρέπει να υπάρχει αυτή η δεύτερη εξήγηση-σιγά το γεγονός κιόλας: να ποζάρεις για κάποια δευτερόλεπτα μπρος σε μια κάμερα. Αλλά λέμε τώρα, έτσι για να κάνουμε το κείμενο της ανάρτησης κάπως πιο γεμάτο. Μην μας περάσουν οι επισκέπτες ότι διεκπεραιώνουμε πρόχειρα τις αναρτήσεις μας και μας παρεξηγήσουν και χάσουμε την υπόληψη μας για αστεία αφορμή!

Leave a comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου

Μού λείπουν τ’ αστέρια

Landscape-Ancient-Agora-Athens-WB-R-SF-DS

Με μια πρώτη-προφανώς πρόχειρη- ματιά, η φωτογραφία αυτή μοιάζει με ένα τυπικό αστικό και μάλιστα σχεδόν τουριστικό τοπίο. Όμως δεν είναι αυτό ακριβώς. Στη πραγματικότητα είναι μια αστική νεκρή φύση! Η φωτογραφία είναι εστιασμένη στο μεταλλικό κάλυμμα του εξαερισμού κάτω δεξιά, που σαν σχήμα παίζει τόσο παράξενα, σαν παραλλαγή σχεδόν,  με τα διπλανά φυλλώματα. Βέβαια, λόγω της φωτεινότητας της μέρας, διέθετα και αρκετό βάθος πεδίου κι έτσι η αντίθεση ανάμεσα στην εστίαση του εντελώς πρώτου πλάνου και το ελαφρά φλουταρισμένο βάθος δεν είναι τόσο οξεία. Για να πω την αλήθεια είχα και λήψεις με ακόμη πιο περιορισμένο βάθος πεδίου αλλά δεν με ικανοποιούσε σαν αποτέλεσμα.

Ξαναβλέποντας τη σήμερα με την αφορμή της ανάρτησης και φυσικά της μικρής διορθωτικής επεξεργασίας, η φωτογραφία με παρέπεμψε σε μιά κοσμικής ομορφιάς εικόνα που σε καμιά περίπτωση δεν την είχα υπόψη μου τη στιγμή της λήψης: την “Έναστρη Νύχτα” του Van Gogh στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη. Κυρίως λόγω της στρατηγικής θέσης που καταλαμβάνει και στις δύο συνθέσεις το ψηλόλιγνο κυπαρίσσι αριστερά. Η όποια ομοιότητα όμως πάνω κάτω τελειώνει εκεί-αλίμονο! Η φωτογραφία μου είναι σε κάθε περίπτωση προσγειωμένη και πεζή, μέσα στον καθηλωμένο ρεαλισμό της-σε μένα τα δύο τρίτα της εικόνας είναι γη, στον μεγάλο Ολλανδό είναι ουρανός. Και τι ουρανός ε; Μ’αστέρια! Αλλά και τι αστέρια ε;  Το υπερβατικό, οραματικό αριστούργημα του Βαν Γκογκ πετάει στις ανώτατες σφαίρες της έκφρασης, γεμάτο από τις ενορατικές εκλάμψεις μιας ανεπανάληπτα και συμπαντικά περιδινούμενης διατύπωσης.

Leave a comment

Filed under Τοπίο