Monthly Archives: July 2012

Ολυμπιακοί Αγώνες 2004

Έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν ταυτίστηκα συναισθηματικά με την Ολυμπιάδα-ίσως οι άνθρωποι που την υπηρέτησαν από τις πολύ υψηλές θέσεις ήταν αρκετό για να μου προκαλέσουν όχι μόνο επιφύλαξη αλλά και απώθηση-παρόλα αυτά, αντικειμενικά, για τον Ελληνικό λαό ήταν μια γιορτή, ένα πανηγύρι και εγώ, σαν κατεξοχήν φωτογράφος δρόμου, έπρεπε να το αποτυπώσω σαν τέτοιο που ήταν. Ξεκινώ όμως με μια φωτογραφία επιφύλαξης, που μοιάζει σχεδόν να προεικάζει την ουσιαστικά κατοχική κατάσταση που βιώνουμε σήμερα: προσέξτε το αρνητικά εμβληματικό-πανταχού παρόν εκείνη την περίοδο-αερόστατο, που παρακολουθούσε τους πάντες και τα πάντα. Δεν μοιάζει κάπως με την Τρόικα;

Στην Ολυμπιάδα ενεργό μέρος στο σκηνικό έπαιξαν και επώνυμοι φωτογράφοι με τις φωτογραφίες τους-εδώ φωτογραφία του Κωστή Αντωνιάδη, μεγάλου δημιουργικού φωτογράφου και σπουδαίου επίσης δασκάλου- και περιέργως-αν και σε εντελώς ανύποπτο χρόνο η λήψη αυτών των φωτογραφιών- προοιώνισαν την κάπως ομογενοποιημένη και συμβατική χαρά της Ολυμπιάδας, που είχε-ας μην κρυβόμαστε-κάτι το βεβιασμένο και το επίπλαστο.

Παντού καλοδιάθετοι, χαμογελαστοί ξένοι-στην πλειοψηφία τους νέοι και με πηγαίο και εκδηλωτικό φιλελληνισμό, εκφρασμένο με την κάθε πρώτη αφορμή-η χαρά, η ανέμελη χαρά γεννάει στον καλοπροαίρετο άνθρωπο γενναιόδωρα και αγαπητικά αισθήματα. Πού είναι τώρα όλα αυτά που η Ελλάδα-ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΤΟΥΣ-μην το ξεχνάμε ποτέ αυτό: ΑΛΛΟΙ ΚΕΡΔΙΣΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ και σίγουρα όχι οι Έλληνες-σέρνεται ταπεινωμένη από τους κερδισμένους δανειστές της;

Η ίδια η πόλη της Αθήνας έζησε την Ολυμπιάδα σαν αθλητικό γεγονός κάπως απόμακρα. Μόνες εξαιρέσεις η όντως θεαματικότατη ποδηλατοδρομία και φυσικά ο Μαραθώνιος. Φωτογραφικά η ποδηλατοδρομία είναι κλάσεις συναρπαστικότερη-παρόλο ότι για να βρεις αβανταδόρικη γωνιά για ανάδειξη του γρήγορου και απρόβλεπτου στην εξέλιξη του αυτού γεγονότος ήθελε τρέξιμο και γνώση της πόλης. Στο βαθμό που ήθελα να έχω πάντα μέσα στο φόντο μου κάποιο χαρακτηριστικό στοιχείο της Αθήνας, τελικά αποδείχτηκε σωτήρια μέσα στην πυκνότητα της-δυστυχώς και την προβλεψιμότητα της όμως-η μετωπική προς τη Βουλή από την Πλατεία Συντάγματος. Δύσκολη και άχαρη πόλη η Αθήνα για τους φωτογράφους.

Τα γλυκά αυγουστιάτικα βράδια της Ολυμπιακής Αθήνας είχαν σαν κέντρο τους την Διονυσίου Αρεοπαγίτου και προσέφεραν θεάματα για όλους-από τα ψιλονυσταγμένα πιτσιρίκια μέχρι τους ανήσυχους διανοούμενους εικαστικούς που στοχάζονταν πάνω στα νοήματα-άλλα ρηχά, άλλα βαθιά, άλλα αδιάφορα-των εκθεμάτων. Εκεί έζησα και το πιο αστείο ολυμπιακό μου βίωμα. Η Διονυσίου Αρεοπαγίτου και η Αποστόλου Παύλου είναι στρωμένες με πλίνθους. Σε κάποιο σημείο ένας-δυό πλίνθοι είχαν φύγει και είχε δημιουργηθεί μια μικρή τρύπα-ομολογουμένως αρκετά επικίνδυνο για τους χιλιάδες διαβάτες ακόμη και τις ύστερες μεταμεσονύκτιες ώρες. Πριν προλάβω να συνειδητοποιήσω το πρόβλημα, εμφανίστηκε μπροστά μας ένα συνεργείο του Δήμου και σε ελάχιστο χρόνο επιδιόρθωσε τη ζημιά. Είπα στην παρέα μου: -Παιδιά ζούμε μια ιστορική στιγμή. Συνειδητοποιείστε ότι αυτό που τώρα μόλις είδαμε δεν θα το ξαναδούμε ποτέ στη ζωή μας. Ποτέ!

(συνεχίζεται)

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ολυμπιακοί Αγώνες, Φωτογραφίες δρόμου

Τα πάντα είναι σύνθεση.

 

Τι τα θες; Αν η φωτογραφική εικόνα θέλει πειστικά να διεκδικήσει τη θέση της στη λίστα των τεχνών αυτό μόνο με ένα τρόπο μπορεί να το κάνει: πρωταρχικά και κύρια να υπηρετήσει-και να υπηρετηθεί συνακόλουθα-από τη φόρμα. Με αυτό δεν εννοούμε έναν στεγνό, άνυδρο, ξερό φορμαλισμό-αυτό το κάνει και η γεωμετρία χωρίς να γίνεται τέχνη-αλλά τη δόση εκείνη τη σοφή της ενσταλλαγμένης αρμονίας που την πετυχαίνει κανείς με την σύνθεση. Είναι παράξενο πώς μπορούν φαινομενικά αντίνομες δυνάμεις-ο ρεαλισμός της φωτογραφίας και η αφαιρετική σύλληψη της σύνθεσης-να συνυπάρχουν σε ένα καινούργιο-συνταρακτικά και απροσδόκητα κάθε φορά καινούργιο περιεχόμενο.

Leave a comment

Filed under Αρχιτεκτονική Φωτογραφία

Θολές προοπτικές

Στα μικρά μουσεία μπορείς να εντοπίσεις ευκολότερα τα μεγάλα αριστουργήματα, ακόμη κι αν δεν προβάλλονται με τον ιδιαίτερο τρόπο που τον κάνουν τα μεγάλα-επίχρυσα μπρούτζινα κιγκλιδώματα με μεταξωτές φούντες κλπ εντυπωσιακά αξεσουάρ που διεκδικούν να τραβήξουν την προσοχή μας. Υπάρχει ένα μικρό, ιδιωτικού δικαίου νομίζω, Μουσείο στο Μιλάνο, το Poldi Pezzoli, που στεγάζει μια μικρή σχετικά αλλά πολύ υψηλής ποιότητας συλλογή ευρωπαϊκής αλλά και περιστασιακά ισλαμικής και απωανατολικής. Ένα από τα αληθινά άμωμα αριστουργήματα αυτού του μικρού μουσείου είναι και ο πολύ μικρών διαστάσεων αυτός πίνακας του τρίτου από τους μεγάλους τοπιογράφους της Βενετίας, του Francesco Guardi. Αυτό που με έκανε να τραβήξω αυτή τη φωτογραφία όμως δεν είναι το ίδιο το αριστούργημα καθεαυτό όσο το ψευδαισθητικό παιχνίδι που δημιουργείται από την παράξενη γωνία λήψης σε σχέση με ένα πίνακα-το κάδρο μάλλον του πίνακα- του Καναλέττο από πίσω. Φυσικά το εφφέ πολύ γρήγορα εξαντλείται λόγω και του περιορισμένου βάθους πεδίου στην μάλλον σκοτεινή, μικρή αίθουσα όπου το έργο εκτίθεται. Παρόλα αυτά έχει μια ιδιαιτερότητα η φόρμα και ένα ενδιαφέρον που τελικά μένει περισσότερο από το ψευδαισθητικό εφφέ.

Leave a comment

Filed under Μουσεία

Όταν έλιωνε η άσφαλτος

 

Τον Ιούλιο του 1988-η πρώτη μου χρονιά σαν επαγγελματίας φωτογράφος-η Αθήνα ψηνόταν και ο κόσμος της έλιωνε και πέθαινε σαν τα κοτόπουλα από τον επιθετικότερο καύσωνα της εκατονταετίας. Εκείνη ακριβώς τη χρονιά εγώ με φανατισμό νεοφώτιστου γυρνούσα τους δρόμους της παραλυμένης και ξέπνοης πόλης αναζητώντας τα πρώτα δυνατά μου στιγμιότυπα, χρησιμοποιώντας ένα σπάνιας λεπτότητας φιλμ το Technical Pan 25 ASA. Το ανελέητο αττικό καλοκαιρινό φως ευνοούσε τη χρήση του κατά τα άλλα όχι ιδιαίτερα ευέλικτου αυτού φιλμ.

 

Το αργό αυτό φιλμ ευνοούσε φορμαλιστικούς πειραματισμούς με αργές ταχύτητες και δεν ήταν λίγες οι φορές που εκμεταλλεύτηκα τις περιστάσεις όταν αυτές ευνοούσαν ένα μορφικά ευχάριστο αποτέλεσμα.

Leave a comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου

Ρώσικη ψυχή

Ανέκαθεν ήμουν ρωσόφιλος. Πρώτη αφορμή ήταν η ρωσική λογοτεχνία, που ξεκίνησα να τη διαβάζω ήδη από έφηβος. Μυθιστορήματα ποταμοί με ωκεάνια  αισθήματα και συνταρακτικές ψυχικές καταστάσεις. Μετά το θρυλικό ρωσικό σινεμά: Αϊζενστάιν, Αϊζενστάιν και πάλι Αϊζενστάιν και από κοντά Πουντόβκιν, Παρατζάνοφ, Ταρκόφσκι ή ο νεώτερος Σοκούροβ με το Ερμιτάζ σαν τη μεγάλη Ρώσικη Κιβωτό.

Τόφερε η συγκυρία και όταν η μάνα μου έμεινε κατάκοιτη πήρα για οικιακή βοηθό μια ρωσίδα. Μια καταπληκτική Ρωσίδα, που θέλεις γιατί είχε η ίδια καλή φύση, θέλεις γιατί ήμουν κι εγώ θετικά προδιατεθειμένος απέναντι της-με βοήθησε σ’αυτό το χιούμορ της και φυσικά η Ρώσικη καταγωγή της: από την Άγια Πετρούπολη παρακαλώ!-και οι σχέσεις μου με τη Ρωσία έγιναν ακόμη πιο φιλικές και πιο στενές-στενές όχι όμως μέχρι βαθμού παρεξήγησης:ήταν αρκετά μεγαλύτερη μου για να με ενδιαφέρει αυτή η πλευρά της.

Όπως ήταν φυσικό η καλή ποιότητα των σχέσεων μας-που δοκιμάστηκε και σε κάποιες δύσκολες στιγμές της χρόνιας αρρώστιας της μάνας μου-οδήγησε και στις απαραίτητες ανταλλαγές δώρων μεταξύ μας: μπάμπουσκες, βιβλία για την Αγία Πετρούπολη και τη Μόσχα και-το καλύτερο απ’όλα-ένα κοκορόσχημο παραδοσιακό ψωμί, που στην πραγματικότητα όπως έμαθα αργότερα είναι μάλλον ουκρανικής προέλευσης έθιμο. Το βρήκα πολύ φωτογενές και αποφάσισα να δημιουργήσω μια Ρωσική Νεκρή Φύση μ’αυτό σαν πρωταγωνιστή. Φαντάστηκα λοιπόν μιας μορφής παρέλαση-σαν αυτή του “Καρυοθραύστη” ας πούμε-και με διαρρύθμιση των στοιχείων που είχα στη διάθεση μου-δεν ήθελα να παραφορτώσω την εικόνα με παρά πολλά στοιχεία που τα διέθετα κι αυτά-δημιούργησα μια πυκνή όσο και σαφή εικόνα της Ρωσίας.

Κάποια στιγμή βρέθηκε στην Ελλάδα και η εγγονή της και την φωτογράφισα στο στούντιο σαν μια τυπική ρωσιδούλα με το χαρακτηριστικό κεφαλομάντηλο. Φυσικά στα έξι περίπου χρόνια γνωριμίας μας και συνεργασίας μας έχουν υπάρξει μερικές εκατοντάδες φωτογραφίες, λιγότερο σοφιστικέ, πιο αυθόρμητες, λιγότερο επιτηδευμένες και σίγουρα περισσότερο θερμές. Αυτές όμως δεν είναι για ένα φωτογραφικό μπλογκ αλλά για ένα άλμπουμ με φίλους και γνωστούς. Όταν κάποτε μού ζήτησε να τη φωτογραφίσω με την καλύτερη της φίλη εδώ στην Ελλάδα-Ρωσίδα κι αυτή-φαίνεται πώς το τράβηξα πολύ μακριά το κορδόνι της σοβαρότητας, γιατί δεν την είδα και τόσο ενθουσιασμένη με το αποτέλεσμα. Βασικά η κύρια αιτία της “αποτυχίας” ήταν η έμφυτη βαρυθυμιά της φίλης της, που επιπλέον είχε να αντιμετωπίσει και το σοκ ότι για πρώτη φορά φωτογραφίζονταν τόσο επίσημα και πανηγυρικά σε στούντιο.

Leave a comment

Filed under Η τέχνη της προσωπογραφίας, Still Life

Δίκη Κοσκωτά

Είναι αλήθεια ότι το σκάνδαλο Κοσκωτά ωχριά μπροστά στα απείρως μεγαλύτερα σημερινά. Ήταν βέβαια το πρελούδιο, το προείκασμα μιας απίστευτης εξαχρείωσης του πολιτικού μας προσωπικού και ίσως θα έπρεπε – τότε- να είχαμε αναπτύξει πιο πολύ τα αντανακλαστικά μας, έτσι ώστε να μην επιτρέψουμε τη γιγάντωση αυτών των φαινομένων. Γιγάντωση στην οποία τον πρωταγωνιστικό ρόλο, σαν αιτία και αφορμή, έπαιξαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες-οι αγώνες της μίζας και της πρέζας.

Η φωτογράφιση έγινε για το περιοδικό της Ελευθεροτυπίας “Ε” (Εψιλον), νομίζω το 1994. Περισσότερο από το ίδιο το γεγονός της ιστορικής αυτής δίκης-που παρεμπιπτόντως δεν τράβηξε το ενδιαφέρον των media εκείνη την περίοδο-με συνάρπασε η εμπειρία να μπω στον Κορυδαλλό! Να περάσω όλους εκείνους τους ελέγχους και τις διαδικασίες και φυσικά να βρεθώ σε δικαστήριο με μια εντελώς άλλη ιδιότητα από εκείνη που θα είχα ποτέ φανταστεί όταν για λίγο-πολύ λίγο είναι αλήθεια-καιρό δικηγόρησα. Είχε το γούστο της αυτή η μεταστροφή των πραγμάτων.

Παρόλα αυτά η εμπειρία τελικά μου άφησε ένα κάποιο τραύμα και κατάλαβα, συνειδητοποίησα ότι, ποτέ δεν θα επιδιδόμουν σε τέτοιου είδους φωτορεπορτάζ: το πονεμένο βλέμμα του Κοσκωτά, που βουβό-στα διαλείμματα κανείς δεν τον πλησίαζε, κι αυτό επέτεινε τον πόνο του-ικετευτικό με εκλιπαρούσε με τον τρόπο του να τον λυπηθώ. Ένιωσα μεγάλη ντροπή! Αληθινά πολύ μεγάλη ντροπή. Νομίζω ότι ο κατηγορούμενος έχει κάθε δικαίωμα στην πιο μεγάλη του ώρα να μένει απερίσπαστος από κάθε τι άλλο σ’ αυτό που είναι ο αντικειμενικός σκοπός μιας δίκης: η αλήθεια. Ο φωτογράφος, ο αδιάκριτος και επιθετικός φωτογράφος νομίζω ότι δεν έχει καμιά θέση εκεί μέσα:την ώρα της δίκης τουλάχιστον. Και οφείλω να ομολογήσω ότι ήταν στιγμή που φάνηκα αδιάκριτος και επιθετικός ειδικά με αυτό το διαβολικό εργαλείο που λέγεται τηλεφακός. Εξάλλου η περίπτωση Κοσκωτά ήταν ίσως η αφελέστερη περίπτωση σκανδάλου και ο ίδιος ο Κοσκωτάς σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο συγκροτημένος εγκληματίας που οφείλεις να φοβάσαι και να τον τιμωρείς ανελέητα. Κάποιες συγκυρίες συνέκλιναν και τον βοήθησαν να αποπειραθεί-και προσωρινά να το επιτύχει-να “πιάσει την καλή”, όμως σε καμιά περίπτωση το ξαναλέω δεν θα προέβαινε σε βαριάς μορφής κακουργηματικές πράξεις που να απαξιώνουν τη ζωή και την αξιοπρέπεια ανθρώπων.

Leave a comment

Filed under Ρεπορτάζ

Σωτήρες!

 

Όσοι αφελώς πιστεύετε ότι τέτοιες γραφικές φιγούρες είναι λιγότερο πρόσφορες για το έργο της σωτηρίας ενός λαού-ή και της ανθρωπότητας ακόμη-επειδή κάνετε την σύγκριση με την εκπεμπόμενη σοβαρότητα των τίτλων, του ονόματος και του συνοφρυωμένου βλέμματος επώνυμων πολιτικών, είστε βαθιά, πολύ βαθιά νυχτωμένοι. Το δράμα που ζούμε δυόμισυ χρόνια τώρα δεν το δημιούργησαν αυτές οι -φαινομενικά μόνο γραφικές- φιγούρες της φωτογραφίας αλλά οι επιτετραμμένοι της σωτηρίας μας, που αποδείχτηκαν όχι μόνο ΠΑΝΤΕΛΩΣ ανίκανοι αλλά και που στερούνται της αγνότητας των προθέσων και της άκακης φύσης αυτών των κουζουλών που είμαστε εύκαιροι με την  κάθε πρώτη αφορμή να τους περιγελάσουμε. Τρελοί του χωριού ή της πόλης, η ουσία είναι ότι είναι εντελώς ακίνδυνοι και δεν είναι σε θέση να κάνουν κακό ούτε σε ποδαράκι μυρμηγκιού. Το κακό ξέρετε ποιο είναι; Ότι αυτή η σκουντούφλικη πόλη τους εξόρισε από την επικράτεια της-γειά σου Καμίνη με την ξενέρωτη πολιτική σου ορθότητα!-και δεν μένει η οργή να διοχετευτεί ούτε καν στον πόνο του σκώμματος.

 

 

Leave a comment

Filed under Φωτογραφίες δρόμου