Category Archives: Arnold Newman

Ο τρόπος του-ο Picasso στη φωτογραφία

Henri Cartier Bresson:Matisse, Vence, 1944

Henri Cartier Bresson:Matisse, Vence, 1944

Όλοι ξέρουμε τη θρυλική φωτογραφία του Ματίς με τα περιστέρια από τον Μπρεσόν. Είναι μια αληθινά σπουδαία φωτογραφία αλλά ο Ματίς σ’αυτή δεν είναι παρά ένας αδιάφορος γραφικός γεράκος που πιάνει κάπως ατσούμπαλα το περιστέρι που ζωγραφίζει. Λίγα μπορείς να συναγάγεις από αυτή τη φωτογραφία γι’αυτόν τον σπουδαίο ριζοσπαστικό καλλιτέχνη. Η μομφή δεν πάει φυσικά στον Μπρεσόν αλλά στον ίδιο το Ματίς που προφανώς δεν ήταν επικοινωνιακός και άνετος με την κάμερα. Και σ’αυτό η αιτία ασφαλώς και δεν είναι η αναπηρία του που τον είχε καθηλώσει τα τελευταία χρόνια της ζωής αλλά ο χαρακτήρας του, η κάπως ψυχρή ιδιοσυγκρασία του, ο τρόπος του τέλος πάντων να επικοινωνεί με τους ανθρώπους.

Robert Doisneau: Το ψωμί του Picasso, 1952

Robert Doisneau: Το ψωμί του Picasso, 1952

Στον αντίποδα του Ματίς κινείται ο πάντα εκρηκτικός και πληθωρικός Πικάσο, ένα τέρας επικοινωνιακής άνεσης, παρόλο ότι σαν τυπικός εργασιομανής, δεν επιδίδονταν με θέρμη στο σπορ της επικοινωνίας. Ο Πικάσο μπρος στο φακό-τον Πικάσο πίσω απ’το φακό θα τον εξετάσουμε σε κάποια άλλη ανάρτηση-είναι η χαρά του φωτογράφου. Είναι ατρόμητος μπρος στο δαιμονικό αυτό εργαλείο όσο και καμιά φορά είναι και τρομακτικός, ιδιαίτερα όταν γουρλώνει τις φοβερές ματάρες του ή με μια αφοπλιστική παιδικότητα δοκιμάζει κάποια αυτοσχέδια για την περίσταση μάσκα.

André Villers: Ο Πικάσο ποζάρει σαν Ποπάι!

André Villers: Ο Πικάσο ποζάρει σαν Ποπάι!

Όλη η ευρηματικότητα ενός ανοικονόμητα εκρηκτικού δημιουργικού πνεύματος μπορεί να συναχθεί ακόμη και από αυτές τις φωτογραφίες. Ο Πικάσο δεν ήταν ένα παθητικό μοντέλο για πόζα. Εξάλλου δεν ήταν χαζοχαρούμενος δανδής ούτε αυτάρεσκος επιδιεξίας. Συμμετείχε στο δημιουργικό παιχνίδι της φωτογραφίας και δεν είναι τυχαίο ότι αυτοί που συστηματικά τον φωτογράφιζαν-με την εξαίρεση του χαρισματικού και αληθινά ταλαντούχου Brassai-είναι δεύτερης διαλογής φωτογράφοι και που μόνο φωτογραφίζοντας τον Πικάσο κατάφεραν-με την συνδρομή του ασφαλώς να έχουν ενδιαφέρουσες εικόνες. Η περίπτωση του David Douglas Duncan είναι ενδεικτική. Ένας αδιάφορος φωτορεπόρτερ του πολεμικού ρεπορτάζ κυρίως, που όταν βρέθηκε κάτω από την ειρηνόφιλη αύρα του σε απίστευτα μεγάλα κέφια διονυσιακού Πικάσο μεταβλήθηκε σε αισθαντικό δημιουργό ζεστών ανθρώπινων στιγμών μεγάλης πνοής.

David Douglas Duncan: O Πικάσο και η γυναίκα του Ζακλίν Ροκ

David Douglas Duncan: O Πικάσο και η γυναίκα του Ζακλίν Ροκ

Αυτή η φωτογραφία με τον Πικάσο να καθοδηγείται από τη γυναίκα του στα βήματα του χορού είναι φωτογραφία των μοντέλων κυρίως-η Ζακλίν Ροκ είναι όντως πολύ χαριτωμένη γυναίκα-και όχι του φωτογράφου. Ο φωτογράφος απλά κατέγραψε αυτό που για χάρη της ευτυχισμένης αιωνιότητας μας προβάρισε το ζεύγος Πικάσο. Θέλω να πω ότι σε όλες τις φωτογραφίες του βγαίνει μια ενέργεια που ασφαλώς είναι η δική του και που επιδρά καταλυτικά πάνω στο φωτογράφο ακόμη και αν η φωτογραφία είναι στατική και ποζάτη.

Arnold Newman_ Πορτραίτο του Πικάσο

Arnold Newman_ Πορτραίτο του Πικάσο

Ο Άρνολντ Νιούμαν-κατά τη ταπεινή μου γνώμη ο κορυφαίος προσωπογράφος του 20ου αιώνα στη φωτογραφία-έδωσε μια παραστατικότατη εικόνα του φλογερού βλέμματος και συνακόλουθα της ανάλογης ιδιοσυγκρασίας του εκρηκτικού Ανδαλουσιανού καλλιτέχνη και κατά μία έννοια συνόψισε τον ψυχισμό αυτού του τιτάνα με τρόπο τελεσίδικο. Μπροστά σ’αυτή τη μνημειώδη εικόνα, η νεροκουτσουλιά του Γιουσούφ Καρς-του εκνευριστικά γλυκανάλατου καναδού πορτραιτίστα-αν και ασυνήθιστα θερμή για το γενικά κρυόκωλο στυλ του-συγκριτικά μοιάζει με μεσήλικη μπαλαρίνα σε ρόλο Αγίας Θηρεσίας, μ’αυτή την αψυχολόγητη για τον Πικάσο πόζα της άμωμης παρθένας-θάριξε χασμουρητό και μπινελίκια ο Πικάσο εναλλάξ και συνδυασμένα άλλο πράγμα.

Yousouf Karsh: Picasso 1954

Yousouf Karsh: Picasso 1954

Εξυπακούεται ότι το άλμπουμ φωτογραφιών με θέμα τον Πικάσο είναι ανεξάντλητο και αν κάποιος αποφασίσει να ασχοληθεί πιο επισταμένα μόνο με αυτό, μπορεί άνετα να φτιάξει μια μονογραφία για τον Πικάσο και τον τρόπο που πλασάριζε τον εαυτό του μέσα από τις φωτογραφίες των επώνυμων φωτογράφων του-είναι λίγο διαφορετικός στις πιο ερασιτεχνικές λήψεις, κάτι που πιστοποιεί ότι πρόσεχε τη δημόσια εικόνα του, ευτυχώς όμως όχι προς το συμβατικό και τετριμμένο. Υπάρχει η απολύτως παραστατική της αληθινής αγαθής μπρουταλοσύνης του ιδιοφυούς Ισπανού όπως δόθηκε καίρια από τον Μπρεσόν

Henri Cartier-Bresson:Picasso

Henri Cartier-Bresson:Picasso

αλλά εικόνα που να δείχνει πειστικότερα τον τρόπο που παρενέβαινε ο Πικάσσο με ευρηματικές σκηνοθεσίες της στιγμής, δεν μπορώ να φανταστώ καλύτερη από αυτήν του Ρόμπερτ Κάπα με τον Πικάσο να κρατά την ομπρέλα παραλίας στη συμβία του Φρανσουάζ  Ζιλό-θα τη βλέπει ο Τσίπρας πούχει μάθει να τού κρατάνε οι γυναίκες την ομπρέλα και θα φουρκίζεται!

Robert Cappa: Picasso and Francoise Gilot

Robert Cappa: Picasso and Francoise Gilot

Ο Πικάσο στις φωτογραφίες του βγαίνει πάντα αυθεντικός, ζεστός, ανυπόκριτος. Δεν υπάρχει πόζα και αν αυτή την επιβάλλει η άποψη του φωτογράφου το βλέμμα του Πικάσο την καταργεί  ξεπερνώντας, υπερκεράζοντας την με το ταμπεραμέντο του. Επίσης ο Πικάσο δεν είναι ανόητα κοκέτης στις φωτογραφίες του. Δεν προσέχει την εικόνα του με την έννοια του styling-ο επιδειξίας και αφόρητα ρηχός Σαλαβατόρ Νταλί βρίσκεται με τη σειρά του στον αντίποδα του πηγαίου και ειλικρινούς Πικάσο, που δεν σκηνοθετεί κάποια κοκεταρία αλλά κάποια καλή διάθεση και την θετική αύρα που εκπέμπεται μέσα από αυτή.

Οι επιδερμικές σαχαλαμαρόποζες του ρηχάνδρα Νταλί

Οι επιδερμικές σαχαλαμαρόποζες του ρηχάνδρα Νταλί

Leave a comment

Filed under Arnold Newman, Henri Cartier-Bresson, Ιστορία της Φωτογραφίας, Pablo Picasso

Κερατιάτικα-απ’τα καλά!

Urban-Still-Life---ΑντίγραφοDSΤο πολύ μακρινό πια 1987, όταν τράβηξα αυτή τη φωτογραφία, είναι ζήτημα αν είχα φωτογραφική δράση ενός εξαμήνου. Και παρόλο ότι δεν είχα ιδέα από Ιστορία της Φωτογραφίας-μέχρι τότε ποτέ δεν μού είχε τραβήξει τη προσοχή και δεν την θεωρούσα καν άξια λόγου τέχνη-τόσο καλά!-ήξερα όμως και την Georgia o´Keeffe αλλά και τη μνημειώδη φωτογραφία που της έφτιαξε ο ιδιοφυέστερος πορτραιτίστας του 20ου αιώνα, ο ασύγκριτα μεγάλος Arnold Newman, παρόλο ότι και αυτού το όνομα και η δράση του σαν δημιουργικού φωτογράφου μού ήταν άγνωστη τότε.

Arnold Newman: Georgia o´Keeffe

Arnold Newman: Georgia o´Keeffe

Ένα από τα γνωστά θέματα της Τζόρτζια ο΄Κηφ ήταν και οι ονειρικά ιπτάμενες νεκρές φύσεις κρανίων οικόσιτων -και όχι μόνο-ζώων, τόσο τυπικών του Νέου Μεξικό-κριάρια, βουβάλια, βόδια, άλογα, ακόμη και ελάφια. Σίγουρα εικόνες ασυνήθιστες που εντυπώνονται επίμονα στο μυαλό όποιου τις δει.

Georgia o´Keeffe: Κεφάλι κριαριού

Georgia o´Keeffe: Κεφάλι κριαριού

Παρόλο ότι η φωτογραφία μου δεν δείχνει να επηρεάζεται από τη τέχνη της o´Keeffe, είναι σίγουρο ότι στο μυαλό μου η αντίληψη σαν κεντρικού θέματος ενός κρανίου ζώου με αυτή τη μετωπική μορφή δεν μπορεί παρά να είχε σχηματιστεί από το έργο της. Βέβαια εγώ, σαν θιασώτης του ρεαλισμού, ποτέ δεν θα εικονογραφούσα το θέμα μου με τον ποιητικό τρόπο της o´Keeffe αλλά η φόρμα του κεντρικού μοτίβου της είχε για τα καλά, εμπεδωμένη πια, εγκατασταθεί μέσα μου.

Όπως προανέφερα η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στο ξεκίνημα της-ερασιτεχνικής ακόμη τότε-φωτογραφικής μου δραστηριότητας και όλα τα τεχνικά στοιχεία της εικόνας είναι εκτάκτως προβληματικά. Το φιλμ ήταν ένα απελπιστικά χοντρόκοκκο τετρακοσάρι-η απόλυτη αντένδειξη για ένα τέτοιο θέμα που ήθελε και οξύτητα με γλαφυρή λεπτομέρεια αλλά και χρωματικό κορεσμό, ειδικά η τέντα. Ο φακός; Τηλεφακός από τους φτηνούς-από αυτούς των ανεξάρτητων εταιρειών που στην πιάτσα τους ξέρουμε σαν “κλάψε με”. Ήμουν στο στάδιο που πειραματιζόμουν με κάθε είδος φιλμ που κυκλοφορούσε στην αγορά-μόνο το υπέρυθρο δεν χρησιμοποίησα ποτέ, γιατί αφενός δεν μπορούσα να το ελέγξω τι αποτελέσματα θα μού δώσει και η τύχη σαν συντελεστής της φόρμας της εικόνας μου δεν με ενδιαφέρει και αφετέρου, ξέφευγε από τη ρεαλιστική καταγραφή, σε διαστάσεις και τρόπους ποιητικούς που σαν στυλ επίσης δεν με ενδιέφεραν ποτέ. Η λήψη έγινε σε απροσδιόριστη γωνία της κρεαταγοράς στην οδό Αθηνάς. Η εκτύπωση ήταν σε διάσταση 13Χ18 και έγινε σε ένα minilab-είχα πάντα αδημονία να δω γρήγορα αποτελέσματα-αλήθεια, μια και τόφερε η κουβέντα-εκείνος ο φρικιαστικός Winograd, πώς άντεχε να έχει τόσες χιλιάδες ανεμφάνιστα φιλμ στα ντουλάπια του; Και πώς άντεχε τα εμφανισμένα να μην τα τυπώνει; Και το ακόμη σχιζοφρενικότερο: πώς άντεχε τα εμφανισμένα και τα τυπωμένα σε κοντάκτ να μην τα βλέπει; Τι διάολο σχέση είναι αυτή με το υλικό του-έστω και αν τραβούσε μηχανικά όπως σαφέστατα προκύπτει από το απίθανο σκουπιδομάνι που άφησε στην ταλαίπωρη ανθρωπότητα;

Leave a comment

Filed under Arnold Newman, Αστικές Νεκρές Φύσεις, Αναλογική Φωτογραφία, Γκάρυ Γουίνογκραντ