Category Archives: Φωτογραφία και σινεμά

Ελληνικό Καλοκαίρι 97-Αστυνομικό!

Kid and Cop

Leave a comment

August 13, 2013 · 7:52 am

Μικρή κινηματογραφική Ιστορία

Μικρή Κινηματογραφική Ιστορία 5 - Αντίγραφο - Αντίγραφο

Ψάχνοντας στο αρχείο μου για να σκανάρω παλιές φωτογραφίες που είχα απορρίψει σε δύο προηγούμενες σαρωτικές εκστρατείες, βρήκα και μια σειρά πέντε φωτογραφιών, που δίκαια δεν έχουν θέση σε ένα αρχείο άξιων λόγου φωτογραφιών. Παρόλα αυτά-συνέβαλε σ’αυτό και κάποια συγκίνηση-έκρινα όχι μόνο ότι τελικά έπρεπε να τις σκανάρω αλλά και αυθημερόν να κάνω και ανάρτηση! Και αυτό γιατί οι πέντε αυτές φωτογραφίες προέρχονται από τα χρόνια σπουδών μου στο σινεμά-τα χρόνια που για πρώτη φορά με έφεραν σε επαφή με την τέχνη της φωτογραφίας-θυμάμαι τον Καβάγια, καλή του ώρα όπου και νάναι τώρα, εμβληματική μορφή του παρεξηγημένου λαϊκού σινεμά.

Το σινεμά ήταν καθοριστικό στον τρόπο σκέψης μου σαν φωτογράφος. Γιατί; Γιατί με έμαθε να είμαι επιμελής με το κάδρο μου και με το πλάνο μου τόσο όσο και να γύριζα και μια ταινία. Θυμάμαι λίγο αργότερο συνάντησα μια από κάθε άποψη ανεκδιήγητη μορφή της ελληνικής φωτογραφίας, τον περιβόητο πια Πλάτωνα Ριβέλλη, που ουσιαστικά μεταλαμπάδευε στους μαθητές του-ο “Δάσκαλος”!-όλη την τσαπατσουλιά των πιο φαιδρών φαινομένων της-αμερικανικής κυρίως-φωτογραφίας- τις απίστευτα νοσηρές περιπτώσεις των Winograd, Robert Frank, Lee Friedlander, Diane Arbus όπου η τυχαιότητα, η ρηχότητα και το αρρωστημένο πήγαιναν χέρι χέρι με το αφορμάριστο και το ασύντακτο και είχα εκμανεί με τις αερολογίες του, ασύμβατες με κάποιον που προβάλλεται-αυτόκλητος προφανώς-σαν δάσκαλος(το φωτογράφος είναι άλλο-χοντρό, πολύ χοντρό κι αυτό-ανέκδοτο).

Το σινεμά σε μαθαίνει το συντακτικό της καλά συγκερασμένης εικόνας. Ακόμη και για το πιο φτηνό και πρόχειρο γύρισμα να πρόκειται, από τη στιγμή που η κάμερα είναι στημένη σε τρίποδα και έπρεπε να φωτομετρήσεις και να υπολογίσεις με σχολαστικότητα κάδρο και εστίαση, αυτή η πειθαρχία στην τεχνική έδινε ένα τόνο σοβαρότητας στο εγχείρημα της λήψης. Αυτό λοιπόν μού έμεινε. Μού έμεινε συνδυασμένο με την αγάπη τολμηρών σκηνοθετών που έδιναν ιδιαίτερη προσήλωση στην εικόνα καθεαυτή. Δέστε ας πούμε τα δυναμικά “στραβά” κάδρα των Αϊζενστάιν και Χίτσκοκ-κάποια στιγμή θα κάνω ανάρτηση γι’αυτόν-και συγκρίνετε τα-το ξέρω είναι ιεροσυλία σε βάρος τους-με τις τσαπατσουλιές του απίθανου Winograd, που δεν κρατούσε στα χέρια του καμιά ασήκωτη Ariflex για να μην μπορεί να την κουμαντάρει αλλά την πουπουλένιας ελαφρότητας τηλεμετρική Leica. Πόσο εκφραστικά αλλά και πόσο ισορροπημένα και πόσο αρμονικά είναι παρόλο ότι είναι και τόσο ριψοκίνδυνα είναι στα δυό πρώτα ιερά τέρατα. Σαν τα θαυμαστά αιωρούμενα του Alexander Calder! Πόσο ανισόρροπα και ασύντακτα τα απορρίμματα του Winograd.

Η σειρά των φωτογραφιών που παραθέτω ουσιαστικά ήταν μια άσκηση. Άσκηση του να αφηγηθείς μια ιστορία σε πέντε μόνο εικόνες. Δεν θυμάμαι ποιος μού έδωσε το υποτυπώδες σενάριο-δεν ήθελα να μπω στη διαδικασία της συγγραφής του αλλά να επικεντρωθώ στην οργάνωση του σκηνοθετικού-εικονογραφικού μέρους. Μπορεί να ήταν ή ο φίλος μου που φαίνεται το χέρι του να γράφει κάποια επιστολή ή το παιδί της φωτογραφίας που παίζει τον ρόλο του καταδικασμένου. Επρόκειτο ουσιαστικά για άσκηση στην οικονομία της αφήγησης και στην οικονομία της εικόνας. Έτσι τουλάχιστον το είδα εγώ, γιατί πολλούς τους ξένισε το δοκίμιο μου. Ειδικά η προτελευταία φωτογραφία με τον εκτελεσμένο να καταλαμβάνει ένα ελάχιστο ποσοστό της εικόνας θεωρήθηκε πολύ ακραία μινιμαλιστική. Κι όμως το παρακλητικό και εκστατικό μπρος το θάνατο του πρόσωπο του εκτελεσμένου-θυμίζει τώρα που το ξαναβλέπω μορφές του Γκρέκο- δεν θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα μέσα στην απόλυτη γυμνότητα του θανάτου, που είναι μοναξιά ανελέητη και ανοικτίρμων.Μικρή Κινηματογραφική  Ιστορία 1 - Αντίγραφο

Μικρή Κινηματογραφική Ιστορία 2 - Αντίγραφο

Μικρή Κινηματογραφική Ιστορία 3 - Αντίγραφο

Μικρή Κινηματογραφική Ιστορία 4 - Αντίγραφο

Μικρή Κινηματογραφική Ιστορία 5 - Αντίγραφο (2)

Υ.Γ. Προφανώς και η “ερμηνεία” του πρωταγωνιστή πάσχει αλλά το παιδί δεν ήταν ηθοποιός, σκηνοθέτης σπούδαζε και για τον περιπαθή ρόλο του καταδικασμένου ήταν ό,τι προσφορότερο διέθετε η στιγμή: η όλη διαδικασία ήταν άλλωστε αυτοσχεδιαστική.

Υ.Γ. 2 Τώρα που το ξαναβλέπω συνειδητοποιώ το σκηνοθετικό λάθος ότι το όπλο σημαδεύει από χαμηλά. Μ’αρέσει αυτή η αβλεψία και η αδεξιότητα-μπορεί να με παρέσυρε μια ανάγκη συμμετρίας-θυμάμαι ότι είχα σκιτσάρει πρόχειρα τις σκηνές πριν τη λήψη. Είναι αυτή η αδεξιότητα που σε κάνει τελικά μαθητή και όχι δάσκαλο. Λογικά το ύψος της λήψης θα έπρεπε να φέρει την κάνη του όπλου σε θέση ισχύος και επιβολής και αυτή η θέση σκηνοθετικά θέλει το όπλο να κοιτάει από πιο ψηλά προς το θύμα του, που βρίσκεται ταπεινωμένο και έκθετο πιο χαμηλά.

Leave a comment

Filed under ...και λίγη Θεωρία!, Φωτογραφία και σινεμά