Category Archives: Μουσεία

Διπλή σκέψη

27Mar2017-(6604)-Rodin-National-Archeological-Museum-NikosRoccos-DSΤο αληθινό πρόβλημα της Φωτογραφίας είναι η απίστευτη ευκολία της. Είναι βαρίδι αυτή η ευκολία. Είναι η ευκολία που δεν την αφήνει να απογειωθεί σαν Τέχνη, τουλάχιστον με τη δέουσα βαρύτητα αποτελέσματος, που πάντα τόσο πτητικό είναι όταν είναι καλλιτεχνικό επίτευγμα και φυσικό με τη πυκνότητα και συχνότητα που συμβαίνει στις άλλες τέχνες που απαιτώντας περισσότερη τεχνική επάρκεια, προϋποθέτουν και κάποια απελευθερωτικά λυτρωτική της Τέχνης πειθαρχία.

Και το πιο τυχαίο και απερίσκεπτο κλικ να κάνεις-αν το καλοσκεφθείς αυτό είναι πάντα ένα θαύμα!-πάντα θα έχεις ένα αποτέλεσμα, που μάλιστα καμιά φορά μπορεί ακόμη και να σε εκπλήξει. Αυτή η σε κάθε περίπτωση ευκολία σε τραβάει στη σαγήνη της και σε δεσμεύει στην απερισκεψία της. Είναι μαγικό πόσο ακόμη και με ελάχιστη αλλά και το ίδιο πιθανό χωρίς καν την ελάχιστη προσπάθεια το αποτέλεσμα σούρχεται σερβιρισμένο και ετοιμοφάγωτο. Κι εκεί μαθαίνεις να συμβιβάζεσαι με την ήσσονα προσπάθεια.

Τάπαμε και χτες κατά κάποιο τρόπο με την από κάθε άποψη απερίγραπτη Diane Arbus (εδώ), όπου δεν βρίσκεις ούτε το ελάχιστο εύρημα σε καμιά εικόνα της. Η ίδια δήλωνε την απόλυτη απαρέσκεια της στη σύνθεση-η καημένη δεν είχε τα ψυχοπνευματικά και μορφωτικά προσόντα ούτε καν να αντιληφθεί τί πράγμα είναι αυτό, το απέδειξε με τον πιο ασυναγώνιστο τρόπο σε όλο το σκουπιδοέργο της. Είχε καλά εργαλεία, ευρυγώνιους φακούς-όπου πολλές φορές δεν χρειάζεται καν να εστιάσεις-φλασάρες περιωπής ικανές να κάψουν με το πολύ τους φως ακόμη και απέναντι πλανήτες. Και αφηνόταν στη θεά τύχη μπας και τις έβγαινε κανένα στιγμιότυπο με το διαθέσιμο μοντέλο της απέναντι της. Και η Θεά Τύχη που είναι η Θεά των στατιστικών πιθανοτήτων όσους δουλεύουν με πολλά, πολλά καρέ, με μοτεράκια στη μηχανή τους πάντα θα τους επιδαψιλεύει κάποιο αντίδωρο-η καημένη η Άρμπους όμως ούτε στις στατιστικές πιθανότητες μπορούσε να ελπίζει, γιατί το απελπιστικά κακό της γούστο ακύρωνε και αυτές τις πιθανότητες!(Διάβαζα προχθές για μια φωτογράφιση που έκανε στην οικογένεια Matthaei-κάπου 350 καρέ!-και βλέποντας όλα τα κοντάκτ δεν βρήκα ούτε μία-το ξαναγράφω-ΟΥΤΕ ΜΙΑ φωτό ανεκτώς μέτρια. Ούτε μία. Όλη η session για τα σκουπίδια! Τώρα το πώς αυτή η σκουπιδομάνα πέρασε σαν φωτογράφος περιωπής που τής κάνουν ακόμη και υμνητικές μονογραφίες ας όψονται όσοι ήθελαν ήσσονες περσόνες για δημιουργούς Φωτογραφίας για να κάνουν το κομμάτι τους από την άνεση του γραφείου τους-λέγε με Szarkowski).

Η Φωτογραφία για να πείσει σαν Τέχνη θέλει να ενσωματώνει πολλά στοιχεία από αυτά που απαιτούν και προϋποθέτουν και οι υπόλοιπες τέχνες και που εν συντομία και σε καμιά περίπτωση εξαντλητικά ή αποκλειστικά συνοψίζονται 1) στο εμπνευσμένο της σύλληψης 2) στο στοχαστικό της μορφής, 3) στο εύρημα, 4) στο ασφαλώς αναγνωρίσιμο αίσθημα της διατύπωσης και 5) στο υπερβατικό όχι μόνο της δηλούμενης πρόθεσης αλλά και του πραγματωμένου αποτελέσματος. Ουσιαστικά αυτές οι προϋποθέσεις συνοψίζονται στο θεμιτό προγραμματικό που με αφοριστικό τρόπο παραθέτω: ΣΥΛΛΗΨΗ ΕΝ ΘΕΡΜΩ, ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΝ ΨΥΧΡΩ! Αυτό σημαίνει ότι για ένα φωτογράφο το ελάχιστο που μπορεί να κάνει για να θεωρηθεί σοβαρός είναι να δουλεύει με τουλάχιστον δύο βαθμίδες σκέψης: πρώτα αυτή του ενθουσιασμού και στη συνέχεια της οργάνωσης του σε μορφικό συμβάν.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Diane Arbus, Μουσεία

Το Ερμιτάζ στην Αθήνα

3nov2016-105-hermitage-entrance-banks-of-neva-nikosroccosΤελικά δεν τα κατάφερα! Εκθέσεις σαν κι αυτή του Ερμιτάζ στο Βυζαντινό Μουσείο τις επισκέπτομαι συνήθως καμιά δεκαριά φορές. Τελικά πήγα μια φορά μόνο! Δύσκολοι καιροί ακόμη και για “άρρωστους” φιλότεχνους!3nov2016-156-hermitage-byzantine-museum-exhibition-skyths-colden-deer-nikosroccos-fvΔεν μάς συμβαίνει συχνά να βλέπουμε τόσο υψηλής ποιότητας έργα τέχνης και μάλιστα από πρωτοκλασάτα μουσεία όπως συμβαίνει να είναι το ασύγκριτο Ερμιτάζ. Μ’αυτή την έννοια επιβάλλονται οι πολλές επισκέψεις, αφού έτσι μπορούμε με την άνεσή μας να δούμε καλά και να μελετήσουμε τον ανθό της ευρωπαϊκής τέχνης χωρίς το άγχος του ταξιδιώτη που πρέπει σε λίγες μέρες να συνδυάσει το βουνό της Τέχνης και τη θάλασσα της διασκέδασης και των αγορών.3nov2016-111-hermitage-byzantine-museum-exhibition-schoolchildren-nikosroccosΠαρόλο ότι δεν έχω ταξιδέψει στη φωτογενή Αγία Πετρούπολη, μού συμβαίνει να ξέρω εξαιρετικά καλά το διασημότερο μουσείο της, το Ερμιτάζ. Πώς και συμβαίνει αυτό; Παλιά ιστορία που ξεκινάει από τα φοιτητικά μου χρόνια ήδη. Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ανοίγουν για πρώτη φορά Σοβιετικά Βιβλιοπωλεία και συχνά-πυκνά κοτσάρουν στη βιτρίνα τους, δίπλα στη μαρξιστική βιβλιογραφία και τη σοβιετική λογοτεχνία, κάποιες αγγλόφωνες εκδόσεις τέχνης-ο ένας και μόνος κρατικός εκδοτικός οίκος που τις αναλάμβανε ονομαζόταν με το εμβληματικό για τη σοβιετική ιστορία όνομα “Αβρόρα”! Οκ, κομουνιστής δεν ήμουν αλλά ο πειρασμός ήταν για μένα μεγάλος. Γιατί; Είχα μόλις διαβάσει μια μονογραφία για τον Ρέμπραντ στα ιταλικά και στις εκατό τόσες εικόνες του βιβλίου έλειπαν μερικά ανεπίληπτης ομορφιάς αριστουργήματα που στεγάζονταν κυρίως στο Ερμιτάζ-υπάρχει άλλο ένα αριστούργημα με την ιστορία της Εσθήρ στο μοσχοβίτικο μουσείο Πούσκιν. Είχα συνειδητοποιήσει ότι-για τότε τουλάχιστον, όσο υπήρχε ο ιδεολογικός διαχωρισμός σε Δύση και Ανατολή-ότι οι δυτικές εκδόσεις θα απέκλειαν έργα που στεγάζονταν σε ανατολικά μουσεία και το αντίστροφο-αν και εκεί δεν με απασχολούσε γιατί αγόραζα στη συντριπτικής τους πλειοψηφία δυτικές εκδόσεις τέχνης και τέτοια ζητήματα δεν προέκυπταν.3nov2016-4-hermitage-exhibition-byzantine-museum-nikosroccosΤο πρώτο βιβλίο λοιπόν που αγόρασα από το σοβιετικό βιβλιοπωλείο-της Θεσσαλονίκης, εκεί το είδα πρώτη φορά-ήταν μια μονογραφία για τον Ρέμπραντ. Στο εξώφυλλο του είχε ένα αληθινό αριστούργημα του μεγάλου Ολλανδού, την ασύγκριτη “Δανάη”. Η αγορά αποδείχτηκε εκ των υστέρων πολλαπλά εύστοχη. Όχι μόνο η μονογραφία ήταν γραμμένη με τη σχολαστικότητα μιάς άρτιας επιστημονικότητας αλλά η πλούσια εικονογράφηση-ειδικά της “Δανάης”-έχει σήμερα αξία σπάνιου ντοκουμέντου αφού λίγα χρόνια μετά ένας μανιακός έριξε πάνω στο πίνακα χημικά που σε κλάσματα δευτερολέπτου μετέτρεψαν το ανεπίληπτο αυτό αριστούργημα σε σκιά του προηγούμενου εαυτού του. Παρόλες τις τιτάνιες προσπάθειες της συνασπισμένης για την ειδική αυτή περίπτωση παγκόσμιας κοινότητας να βρεθεί μια λύση επιστροφής στο προηγούμενο στάτους του έργου, αυτό θεωρείται πια ανεπανόρθωτα κατεστραμμένο. Το έργο εκτίθεται βέβαια αλλά δεν μπορεί να γίνει καμιά σύγκριση με αυτό που ήταν πριν. Εν πάση περιπτώσει, από κει και πέρα, μετά το Ρέμπραντ δηλαδή, συνολικά έχω αγοράσει περισσότερα από πενήντα βιβλία για το Ερμιτάζ από εκείνο το βιβλιοπωλείο, τα πιο πολλά τη περίοδο που μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το μαγαζί αναγκαστικά έκλεινε και έδινε το εμπόρευμά του-απαξιωμένο όσο το καθεστώς που το στήριζε. Μερικές εκδόσεις αληθινά επιστημονικού κύρους αγοράστηκαν σε τιμές εξευτελιστικές-κάποιες ρωσόφωνες εκδόσεις που δεν τις αγόραζα για ευνόητους λόγους, μού τις έδιναν δωρεάν! Απροσδόκητα έπαιξαν το ρόλο τους κάποια χρόνια αργότερα όταν εγκαταστάθηκε στο σπίτι της μάνας μου μια αξιολάτρευτη ρωσίδα-αυθεντική πετρομπουργκίτισσα!-και έπεσε από τα σύννεφα όταν τις έδωσα να τα διαβάζει τις ώρες της σχόλης της!3nov2016-71-hermitage-byzantine-museum-exhibition-chaimsoutine-self-portrait-nikosroccosΤούτη τη φορά οι Ρώσοι δεν μάς έστειλαν Ρέμπραντ-θυμάμαι παλιότερα είχαν στείλει μια πολύ μικρή επιλογή έργων ρώσων ζωγράφων κυρίως-αλλά το αστέρι εκείνης της μικρής έκθεσης ήταν μια υποβλητικότατη “Αγία Οικογένεια με Αγγέλους”. Τούτη τη φορά όμως είναι αλήθεια ότι οι Ρώσοι ξεπέρασαν εαυτούς-μάς έστειλαν μερικά εντελώς πρώτης ποιότητας έργα, αντάξια ενός Λούβρου. 3nov2016-66-hermitage-byzantine-museum-exhibition-rodin-nikosroccosΗ μόνη ένστασή μου είναι για το χαρακτήρα της έκθεσης. Ουσιαστικά η έκθεση δεν είχε καν θέμα. Επιλογή έργων τέχνης από διάφορα τμήματα του μουσείου-είχε ακόμη και κομμάτια κοσμηματοποιείας, δίπλα σε διακοσμητική τέχνη, γλυπτική, αρχαιολογικού ενδιαφέροντος θησαυρούς-πολλά κομμάτια από το φημισμένο χρυσό Σκυθικό θησαυρό-εξαίρετα δείγματα της τέχνης των Μογγόλων ηγεμόνων της Ινδίας μέχρι πίνακες μεγάλων ευρωπαίων δασκάλων από Λορέντζο Λόττο, Γκρέκο μέχρι-είναι το νεώτερο σημαντικό απόκτημα του Ερμιτάζ!-μια αυτοπροσωπογραφία του λιθουανού στη καταγωγή αλλά ρώσου στις σπουδές, τη συγκρότηση και την ιδιοσυγκρασία Χαΐμ Σουτίν(Chaim Soutine)(είναι το έργο που φωτογραφίζει με το κινητό του ο κύριος στη πέμπτη φωτογραφία).3nov2016-143-hermitage-canova-sculpture-byzantine-museum-exhibition-cupid-and-psyche-nikosroccosΜια στενά θεματική έκθεση σίγουρα θα ήταν και πολύ πιο ενδιαφέρουσα και ασύγκριτα πιο παραγωγική, γιατί θα ενσωμάτωνε έρευνα αλλά και ένα καθόλου αμελητέο εξαγόμενο που θα συνοψίζονταν στο ωραίο αποτέλεσμα που λέγεται Κατάλογος Έκθεσης-η συγκεκριμένη του Ερμιτάζ χαρακτηριζόταν επίσης από το ολωσδιόλου ασυνήθιστο γεγονός της απουσίας όχι μόνο καταλόγου αλλά ακόμη και κάποιας μπροσούρας-είναι προφανές ότι τα λίγα λεφτά που διατέθηκαν για την έκθεση πήγαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους στη συμβολή των ασφαλίστρων.hermitage-exhibition-erospsyche-leovonklenze-nikosroccos-shΤο Ερμιτάζ διακρίνεται για τη πλουσιότατη συλλογή νεοκλασικών γλυπτών-έχει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση έργων του Κανόβα, μετά από εκείνη του προσωπικού μουσείου του γλύπτη στο Possagno στην Ιταλία, τη γενέτειρά του πόλη! Thorvaldsen, Nollekens, Houdon επίσης εκπροσωπούνται εδώ με πολύ μεγάλο αριθμό έργων. Μια έκθεση για το νεοκλασικισμό στην ευρωπαϊκή γλυπτική-συνδυασμένη με εκθέματα ελλήνων γλυπτών από την Εθνική μας Γλυπτοθήκη θα ήταν κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον σίγουρα και με αντίκρυσμα πολύ πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Εκθέσεις με τουρλού-τουρλού εκθέματα, ακόμη και σημαντικών έργων είναι πια ξεπερασμένες σαν αντίληψη. Το ότι βρίσκονται κάτω από την ίδια μουσειακή στέγη δεν είναι επαρκής λόγος για να εκτεθούν στις αίθουσες ενός άλλου μουσείου.3nov2016-80-hermitage-exhibition-byzantine-museum-el-greco-nikosroccos-copyΑυτό που μού έκανε αλγεινή εντύπωση την ημέρα που πήγα στην έκθεση-είχε αρκετό κόσμο αν και σαφώς όχι ουρά-ήταν ότι ελάχιστοι είχαν αντιληφθεί την ύπαρξη του πίνακα του Ελ Γκρέκο με τους δύο Αποστόλους, Πέτρο και Παύλο. Έγινα μάρτυρας αντιδράσεων έκπληξης, απορίας-πού είναι ο Ελ Γκρέκο;-κι ας είχαν μόλις πριν λίγο περάσει μπροστά του! Αναρτώ τη φωτογραφία του έργου συνδυασμένη με ένα μπούστο ικανοποιημένου Φαύνου του αναγεννησιακού φλωρεντινού Baccio Bandinelli. Ο φθόνος του βλέμματος της στερημένης από έρωτα ζωής των ισαποστόλων απέναντι σε έναν πλήρη και πολυποίκιλο ερωτικό βίο.3nov2016-61-hermitage-byzantine-museum-exhibition-g-d-friedrich-nikosroccosΕίναι πολλά τα έργα της έκθεσης που μού άρεσαν ιδιαίτερα(δέστε κι εδώ για τον Poussin). Θα σταθώ στον μικρότερων μεν διαστάσεων πίνακα αλλά ίσως και το πιο σημαντικό της έκθεμα: ένα ηλιοβασίλεμα του θρυλικού γερμανού ρομαντικού ζωγράφου-σύγχρονου του Goethe-του Caspar David Friedrich. Είναι ένα απολύτως εμβληματικό έργο ολόκληρου του Ρομαντισμού και συμπυκνώνει με σπάνια ευθυβολία το αίτημα της ταύτισης του Ανθρώπου με τη Φύση, τόσο επίμονο σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό πολιτισμικό αυτό κίνημα-είτε Βύρωνας λέγεται αυτό, είτε Ουγκώ, είτε Χαίλντερλιν, είτε Νοβάλις, είτε Μπετόβεν είτε Μέντελσον,  είτε τέλος Τέρνερ, Μπόνινγκτον ή Φρίντριχ.

Leave a comment

Filed under Μουσεία

Ποιος θα φάει τα μούτρα του;

15apr2009-national-archeological-museum-jockey-exit-nikosroccos-red-dsΗ Ελλάδα ξανά στο κόκκινο!-(αλήθεια, πόσο αρνητικά μηνύματα και συνειρμούς γεννάει πια αυτό που οι άλλοι το κάνουν λογότυπο και παντιέρα του άθλιου, ΕΡΤιανής λογικής καθεστωτικού ραδιοφΟνικού σταθμού τους!). Με ιλιγγιώδη ορμή ξανά στη φραγμένη πόρτα του αδιεξόδου, με διάφορες φτηνές, απολίτικες ιδεοληπτικές δικαιολογίες. Γιατί; Γιατί τους σώθηκαν τα ψέμματα και δεν μπορούν να διαχειριστούν τις φρικτές αλήθειες. Δεν μπορούν να αρθούν στο ύψος της πολιτικής αλήθειας που την ξέρουν φυσικά αλλά την κρύβουν επιμελώς από τον λαό που συνειδητά, προγραμματικά, μεθοδευμένα και συστηματικά εξαπατούν. Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια, γνωστό αυτό αλλά το μεγάλο στομάχι της αναισθησίας διακρίνεται για τη μικροψυχία της ανευθυνότητας και τις εγκληματικές μακροπρόθεσμες συνέπειες της σε έναν ολόκληρο εξαπατημένο λαό. Αλίμονο όμως! Τα μούτρα τους δεν θα τα φάνε οι χοντρόπετσοι τσιπροκαμμένοι αλλά ο ίδιος ο ελληνικός λαός, αδιάκριτα από το εάν τους ψήφισε ή όχι.

Leave a comment

Filed under Αλέξης Τσίπρας, Μουσεία

Αυτά τα χέρια

hand-ancient-roman-national-archeological-museum-nikosroccosΥπάρχουν εικόνες που ενώ είναι καλές, είναι καταδικασμένες σε άσημο βίο. Είναι γεννημένες προλετάριες κι ας έχουν το κάτι τις τους. Καμιά φορά ψάχνω αφορμές να τις βγάζω απ’την αφάνεια και να που αυτή τη φορά την ωραία αφορμή μού την έδωσε ένα συμπαθητικότατο βιβλιαράκι του πάντα αγαπημένου μου Elliot Erwitt  με τον ευρηματικό τίτλο “Handbook”. Όπως συχνά συμβαίνει σε βιβλία του Έργουιτ δεν είναι όλες οι φωτογραφίες του καλές αλλά το ευρηματικό του editing τους δίνει λόγο ύπαρξης και ζωής-έστω εξαρτημένης στα πλαίσια μιας υποτυπώδους αλλά καθόλα ευχάριστης και τερπνής θεματικής αφήγησης. Να λοιπόν και η δικιά μου πρόταση!ermou-str-hand-urban-still-life-7-11-2008-ds-nvΒασικά με το Ροντέν, τα χέρια, σαν αυτόνομο θέμα, μπήκαν στην επικράτεια του συμβόλου, παρόλο ότι υπήρξαν πολλοί προγενέστεροι του που υπήρξαν ασυναγώνιστοι στην αποτύπωση της εκφραστικής των χεριών-ψάξτε στο διαδίκτυο να βρείτε σχέδια με χέρια του-αδίκως σχετικά άγνωστου στο πλατύ κοινό- Federico Barocci, για να μη γίνω κοινότοπος με την αναφορά σε Leonardo ή Dürer.hands-larissis-rws-hands-railing-sleep-nikosroccosΣτη φωτογραφία δρόμου, στο βαθμό που δεν τραβάς με τηλεφακό, η υπόθεση επικέντρωσης στα χέρια-έστω και αφηγηματικής, όχι δηλαδή κατ’ανάγκη να γεμίσεις το κάδρο σου μ’αυτά, απλά να τους δώσεις πρωταγωνιστικό ρόλο στη κατάσταση ή στην αφήγηση-η υπόθεση λοιπόν επικέντρωσης στα χέρια δεν είναι δα και από τις ευκολότερες. Είμαι σίγουρος ότι υπάρχει πλούσιο υλικό με εκφραστικά χέρια,ποτέ όμως δεν σκέφτηκα να βάλω στο τίτλο αρκετών από αυτές τις φωτογραφίες τη λέξη “χέρι”. Έτσι περιορίζομαι στο να αναρτήσω μόνο όσες φωτογραφίες μού έδειξε το αρχείο.sandwich-rigas-feraios-hand-nikos-roccos-%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82-%cf%81%cf%8c%ce%ba%ce%ba%ce%bf%cf%82Πάντως μακράν τα πιο αβανταδόρικα για το φωτογράφο χέρια είναι τα ωραία, πότε ρητορικά πότε τρυφερά θωπευτικά των αγαλμάτων. Δεν είναι τυχαίο ότι κυριαρχούν στην ανάρτηση και μάλιστα πολύμορφα.hands-sculpture-goudi-glyptothek-nikosroccosΑλλά κακά τα ψέμματα για ένα φωτογράφο, όσο ωραία είναι τα έργα τέχνης που φωτογραφίζει χέρια σαν τα αληθινά ανθρώπινα και όχι τα ψυχρά πέτρινα ή μπρούτζινα δεν υπάρχουν καλύτερα. Και φυσικά όταν αυτά εκφράζονται με αγκαλιές και χειραψίες είναι η απόλυτη χαρά του ανθρωποκεντρικά σκεπτόμενου φωτογράφου δρόμου.stret-show-milan-duomoshaking-hands-nikos-roccos-%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82-%cf%81%cf%8c%ce%ba%ce%ba%ce%bf%cf%82Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα έχει δεχτεί την επουράνια επίσκεψη των χεριών του ίδιου του Θεού-αυτή είναι η ερμηνεία του δημιουργού του μεγάλου γκράφιτι στην οδό Πειραιώς όπου το θρυλικό σχέδιο του Dürer αναποδογυρίζεται και αντί για χέρια προσευχόμενα γίνονται εκφραστικά κάποιας προστασίας από τη Θεία Πρόνοια!dureres-hands-pireos-str-nikos-roccosΣαν τελευταία επιλογή βάζω-πρέπει κάποια στιγμή να πάω να κοιμηθώ κιόλας και τέλος πάντων η ίδια η ανάρτηση να κλείσει,οι φωτογραφίες που βρήκα είναι κάποιες δεκάδες!-σαν τελευταία λοιπόν επιλογή βάζω τα τρυφερά, παρότι μαρμάρινα, χέρια των δύο μυθικών εραστών, του Έρωτα και της Ψυχής, από το υπέροχο σύμπλεγμα του Κανόβα που αυτή τη περίοδο εκτίθεται μαζί με άλλους σπουδαίους θησαυρούς από το Ερμιτάζ, στο Βυζαντινό Μουσείο και που φυσικά σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να επισκεφθείτε!hermitage-exhibition-erospsyche-4-hands-nikosroccosΜιλήσαμε στην αρχή για τη δυνατή, εκφραστική συμβολιστική των χεριών στον Ροντέν. Μέσα σ’αυτό το εξπρεσσιονιστικού χαρακτήρα κλίμα της ροντενικής δυναμικής, χωρίς όμως να είναι ούτε καθ’υποψία ροντενική η εικόνα μου-τραβήχτηκε και η τελευταία φωτό της ανάρτησης, που ουσιαστικά είναι μια απόπειρα σπουδής στην εκφραστική των χεριών, αφού το μοντέλο της φωτογραφίας-που φιλοδοξούσε να γίνει ηθοποιός-αδυνατούσε να ικανοποιήσει έστω και τις στοιχειωδέστερες απαιτήσεις της υποκριτικής εκφραστικής.portrait-of-joel-orton-nikosroccos

Leave a comment

Filed under Albrecht Dürer, Μουσεία, Φωτογραφίες δρόμου, street photography

Πότε μάς επιτρέπεται να πατάμε το γκαζόν;

bust-relief-byzantine-museum-nikosroccos(Βασικά περί κουβέντας να γίνεται ο λόγος αλλά για να δικαιολογήσω την ανάρτηση κάποιων φωτογραφιών πρέπει κάπως να τις πλαισιώσω και με κάποιο κείμενο). Για να τραβήξω λοιπόν τη πρώτη φωτογραφία της ανάρτησης, αυτό το υπό μορφή μεταλλίου ανάγλυφο με τη μορφή του ιδρυτή του Βυζαντινού Μουσείου, χρειάστηκε-το εννοώ αυτό το “χρειάστηκε”-να πατήσω το χορτάρι που περιέβαλε το μνημείο. Ναι μεν το έκανα συνειδητά αλλά προσπάθησα να το αποφύγω και μόνο όταν συνειδητοποίησα ότι δεν γίνεται αλλιώς το έπραξα το ατόπημα-έχοντας δηλαδή πλήρη επίγνωση ότι, ηθικά τουλάχιστον, παρανομούσα. Μού έγινε μάλιστα και παρατήρηση. Έσπευσα να εξηγήσω το λόγο αυτής της παράβασης που σε ένα χώρο όπου-κατά τεκμήριο τουλάχιστο-υπηρετείται η αισθητική λογικά θα γινόταν κατανοητός-πάντως από τον άνθρωπο που μού έγινε η παρατήρηση έδειχνε να έχει υπάρξει αυτή η κατανόηση. Η εξήγηση που έδωσα ήταν ότι σε ένα τόσο ρηχά σκαλισμένο ανάγλυφο η τύχη να σού δοθεί η ευκαιρία να το φωτογραφίσεις με τέτοια γωνία το πλάγια φωτισμό έμοιαζε σχεδόν με μικρό λαχείο. Σε ένα, το πολύ δύο λεπτά θα το έχεις χάσει. Και προφανώς δεν μπορείς να το κυνηγάς κάθε μέρα. Δεν είναι κανένα σπουδαίο καλλιτέχνημα-άλλωστε ούτε η φωτογραφία μου είναι κανένα αριστούργημα-απλά αναδεικνύεται πολύ καλύτερα με ένα τέτοιο πλάγιο φωτισμό και μάλιστα φυσικό. Αποκτάει μια νέας διάστασης πλαστικότητα που υπό άλλες φωτιστικές συνθήκες δεν παρουσιάζει. Έπρεπε λοιπόν ορισμένως να φωτογραφηθεί έτσι την ορισμένη στιγμή και προς το σκοπό αυτό μια μικρή παράβαση θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μπρος στο επιδιωκόμενο αισθητικότερο αποτέλεσμα. Ο κύριος που μού έκανε τη παρατήρηση στο άκουσμα της εξήγησης, που προφανώς την αποδέχτηκε, με άφησε να ολοκληρώσω τη λήψη. Όμως κάποια κυρία λίγο αργότερα, όταν πια μπήκα στο μουσείο για την έκθεση με τα έργα του Ερμιτάζ, φρόντισε να με ενημερώσει ότι με είχε εντοπίσει να πατάω το γκαζόν. Πρόθυμα της έδωσα την εξήγηση. Αλλά έδειχνε αμετάπειστη κρατώντας κάποιου είδους μανιάτικο. Τής εξήγησα με λίγη δόση πικρού χιούμορ, ότι καμιά φορά για τη Τέχνη κάνουμε και καμιά αμελητέας κολασιμότητας ψιλοπαρανομία. Όμως ήταν ανένδοτη. Βασικά έβρισκα χαριτωμένο το πείσμα της, που το βουτούσε στο στυφό ζουμί της ηθικολογίας-“σας έβλεπαν παιδιά εκείνη την ώρα κύριε” “Τί μάθημα τους δίνατε, το σκεφθήκατε;”. Έδωσα τόπο στην οργή-όχι συγγνώμη πάντως δεν ζήτησα, παρόλο ότι μού έγινε σύσταση από τη συντροφιά μου: ο λόγος ήταν ότι  ένα έργο-αυτό το ανάγλυφο-που λογικά πρέπει να το έχω δει καμιά δεκαπενταριά φορές από τις κατά καιρούς επισκέψεις μου στο Βυζαντινό Μουσείο-για πρώτη φορά αναδείχθηκε η όποια ομορφιά του στα μάτια μου χάρη στον εντοπισμό αυτής της φωτιστικής και τελικά φωτογραφικής στιγμής με την οποία εντυπώθηκε.byzantine-museum-gate-nikosroccosΟ χώρος του Βυζαντινού Μουσείου είναι νομίζω μακράν ο καλύτερος συγκριτικά με κάθε άλλο μουσείο της Αθήνας και προσφέρεται μάλιστα για φωτογράφιση στην οποία πρωταγωνιστικό ρόλο να παίζει το φως. Κάνοντας μια αναδρομή σε παλιότερες φωτογραφίες από τον ίδιο αυτό χώρο, συνειδητοποιώ ότι σχεδόν όλες οι προηγούμενες επισκέψεις μου εκεί συνοδεύονταν από μάλλον συννεφιασμένο καιρό!hermitage-canova-nikosroccosΗ έκθεση με τα έργα από το Ερμιτάζ πολύ εντυπωσιακή για τα ελληνικά δεδομένα. Ξεχωρίζω το φωτογενέστατο γλυπτικό σύμπλεγμα του Κανόβα “Έρως και Ψυχή” και-ίσως το σημαντικότερο έργο της έκθεσης-το ανεπίληπτης αυστηρής-αττικής θα τολμούσα να πω- ομορφιάς αριστούργημα του Νικολά Πουσέν “Εσθήρ και Ξέρξης”.hermitage-exhibition-poussin-esther-nikosroccos

1 Comment

Filed under Μουσεία

Ο παρείσακτος

niarchos-foundation-dog-nikosroccos-bwΧτες στο Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.  Πρωταρχικά επίσκεψη-δεύτερη-για εμπέδωση της εντύπωσης και της συγκίνησης για ένα τόσο σπουδαίο έργο υψηλής ποιότητας αριστοκρατικού Μαικηνισμού. Μετά η περιδιάβαση στις δύο εκθέσεις τις αφιερωμένες στις εμβληματικές μορφές της Νέας Ελληνικής Ζωγραφικής και Γλυπτικής-Μόραλη και Καπράλο αντίστοιχα.(Κάποια στιγμή θα κάνω αναρτήσεις για όλα αυτά και ιδίως για το κτήριο του ιδρύματος). Τις εντυπώσεις όμως-φωτογραφικά μιλώντας φυσικά-τις έκλεψε ένας παρείσακτος τετράποδος επισκέπτης και το χαριτωμένο επεισόδιο που ακολούθησε με τον φρουρό να προσπαθεί να οδηγήσει στην έξοδο το φιλότεχνο ζωντανό. Τόχω σαν απαράβατο κανόνα: είμαι τόσο φιλικός με τα πολιτιστικά περιβάλλοντα ώστε να είμαι απίστευτα χαλαρός. Για να παραφράσουμε λίγο το Νίτσε μπορούμε να μιλήσουμε για Χαρούμενη Απόλαυση της Τέχνης, τέτοια που να σού επιτρέπει εγρήγορση και ετοιμότητα και στην απόλαυση των τυχαίων και πρόσχαρα επεισοδιακών ανατροπών της ρουτίνας της σοβαρότητας τέτοιων χώρων.

Leave a comment

Filed under Γαβ και νιάου κι άμα λάχει τσίου, Μουσεία, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ, Φωτογραφίες δρόμου, street photography

Η κινητήρια δύναμη του Πολιτισμού

antonis-benakis-portrait-benaki-museum-nikosroccos-bwΚατασταλλαγμένος και απολύτως ακομπλεξάριστος απέναντι στο πλούτο και σίγουρα απαλλαγμένος από τα αρρωστημένα ιδεολογήματα που κατατυράννησαν και τη δική μου γενιά και-πώς θα μπορούσα να το αποφύγω;-ακόμη και μένα τον ίδιο, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η αληθινή γενεσιουργός αιτία του Πολιτισμού είναι το Δημιουργικό, το Παραγωγικό Κεφάλαιο. Αυτό κινεί την Επιστήμη και τις κατακτήσεις της. Αυτό βρίσκει λύσεις για βιωτικές ανάγκες μας. Και στο τέλος-τέλος, αυτό επενδύει στο όχι ιδιαίτερα προσοδοφόρο είδος εκείνο πολιτισμού που οι πιο πολλοί ξέρουμε σαν Τέχνη. Αν δεν υπήρχαν οι Μέδικοι στη Φλωρεντία ποια θέση στο χάρτη του Πολιτισμού θα είχε η λουλουδόπολη της Τοσκάνης; Με τα φράγκα του Σίνα έχουμε Ακαδημία στην Αθήνα. Με του Βαλλιάνου τα λεφτά και του Νιάρχου το κληροδότημα έχουμε παλιά και νένα Βιβλιοθήκη. Με το Σούτσο, το Ροδοκανάκη, το Κουτλίδη έχουμε Εθνική Πινακοθήκη. Με το Χρήστο Λαμπράκη έχουμε Μέγαρο Μουσικής. Με τον Εμμανουήλ Μπενάκη-η φωτογραφία της ανάρτησης από ένα εντυπωσιακό ακραιφνώς ελληνικό πορτραίτο του-δυστυχώς δεν θυμάμαι το δημιουργό αυτού του υπέροχου και τόσο πρωτότυπου έργου!-έχουμε τις σπουδαίες συλλογές Μπενάκη διάσπαρτες σε διάφορα κτήρια στην Αθήνα. Και πόσους παραλείπω αλήθεια;

peter_paul_rubens_-_helene_fourment_-_lissabon_museu_calouste_gulbenkian_-_21-10-2010_13-18-39

Από το λαό της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ρωσίας πεσκέσι του Στάλιν στον κεφαλαιοκράτη μεγαλοπετρελαιά Γκιουλπεκιάν που το δώρισε με τη σειρά του στο λαό της Πορτογαλίας! Σχιζοφρενικός σοσιαλισμός!

 

Την εποχή του Σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση και παρόλες τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για προστασία των καλλιτεχνικών θησαυρών του λαού, ο Στάλιν άνοιξε μπίζνα και ξεπουλούσε ΜΑΖΙΚΑ ανεπίληπτης ομορφιάς αριστουργήματα των μεγαλύτερων δημιουργών της Παγκόσμιας Τέχνης(Jan van Eyck, Rubens, Rembrandt, Tiziano, Raphael, Botticelli, Perugino, Frans Hals, Watteau, Poussin, Claude Lorrain, Houdon, Chardin, Boucher, Veronese, Giambattista Tiepolo, Bellotto και δεκάδες άλλα ων ουκ έστιν αριθμός!). Τα έργα αυτά του Ρώσικου λαού κατέληξαν τελικά να γίνουν κτήματα άλλων λαών αγορασμένα από ιδιώτες κεφαλαιοκράτες και προσφερμένα από αυτούς στα κρατικά μουσεία των χωρών τους. Τα λόγια από τη μια, ο κλούβιος βερμπαλισμός της προγραμματικής μεγαλοστομίας και τα έργα απ’την άλλη. Με το τέλος του Σοσιαλιστικού καθεστώτος στη Σοβιετική Ένωση το Ερμιτάζ είχε πια καταντήσει η σκιά του ένδοξου εαυτού του και που δεν κατάφεραν να το σώσουν η ένταξη σ’αυτό των αριστουργημάτων των συλλογών του Σούκιν και Μοροζόφ που έτσι κι αλλιώς σκόπευαν και αυτοί οι μεγιστάνες να τα δωρήσουν στον ρωσικό λαό. Στο ίδιο ακριβώς διάστημα τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά και αμερικανικά μουσεία πολλαπλασίασαν καιαριθμητικά και ποιοτικά τις συλλογές τους και κατάφεραν να ξεπεράσουν το θρυλικό Ερμιτάζ που ουσιαστικά υπάρχει σαν όνομα κύρους χάρις στο μυθικό παρελθόν του και πολύ λιγότερο στο αισθητά φτωχότερο και απογυμνωμένο από μοναδικά αριστουργήματα παρόν του-άντε να ξαναβρεί Jan van Eyck  ή τη Madonna Alba του Ραφαήλ!

raphael_-_the_alba_madonna_-_google_art_project-1

Raphael: Madonna Alba. Κάποτε στις Συλλογές του Ρώσικου Μουσείου Ερμιτάζ. Πουλήθηκε επί Στάλιν για να καταλήξει, δώρο από τον Andrew Mellon, στην Washington National Gallery of Art, σαν ο σημαντικότερος πίνακας του Ραφαήλ σε ολόκληρη την Αμερικανική Ήπειρο.

 

Leave a comment

Filed under Η τέχνη της προσωπογραφίας, Μουσεία, Μουσείο Μπενάκη