Category Archives: Μελίνα Μερκούρη

Ποιος σκότωσε τους έφηβους;

;3Oct2008-Gate-Athineon-Efivon-str.-Dog-NikosRoccos-FVΈπεσα σ’αυτή τη φωτογραφία τυχαία και διάβασα τη λεζάντα της: “…οδός Αθηναίων Εφήβων”. Αν και κατά προσέγγιση θυμόμουν πού περίπου είχα κάνει τη λήψη, ήθελα να έχω σαφέστερη εικόνα, μπας και αυτό μού δώσει αφορμή για καλύτερο στόρυ και άρα κείμενο για την ανάρτηση. Και-ω του θαύματος!-έπιασα λαβράκι!

Σε μια πόλη που δεν έχει αφιερώσει ούτε δρόμο ούτε πλατεία στην απόλυτη και πανάξια και μόνη αληθινά διεθνή ελληνίδα σταρ, την ασύγκριτη Μαρία Κάλλας, υπάρχει παρόλα αυτά δρόμος αφιερωμένος στην πνευματικά ουτιδανή και καθόλα ανάξια κάθε τιμής Μελίνα Μερκούρη, που για να αποκτήσει το όνομα της ο δρόμος στον οποίο δόθηκε χρειάστηκε πρώτα να σβηστεί το ποιητικά και συμβολικά βαρύ των “Αθηναίων Εφήβων”.

Έξω απ’ τα ελληνικά σύνορα η μαντάμ δεν λέει πια τίποτα, αντίθετα από το όνομα της Κάλλας που λατρεύεται από ξένους με έναν ενθουσιασμό ασυγκράτητα ειλικρινή. Το youtube είναι αψευδής μάρτυρας αυτού που γράφω.

Τώρα γιατί στην Ελλάδα αυτή η απίστευτα ρηχή, αμόρφωτη,αστοιχείωτη περσόνα άγγιξε τα όρια του θρύλου είναι ένα θεματάκι που μπορεί να εξηγηθεί συναρτημένο φυσικά με τις πάμπολλες αμαρτίες της πολιτικής και του παπανδρεϊκού φαινομένου που ταλάνισε και ταλανίζει τη χώρα εκατό χρόνια τώρα, από παππού, γυιό και τον αληθινά απερίγραπτο εγγονό. Και μόνο ότι αυτή, μια μεγαλοαστή Αθηναία εγγονή Δημάρχου της Αθήνας πολιτεύονταν επί δεκαετίες στο Πειραιά μόνο και μόνο επειδή ένας κινηματογραφικός της ρόλος και ένα εμβληματικό τραγούδι την έφερε εικονικά στη Τρούμπα μόνο στο μυαλό του σουρεαλισμού μπορεί να εδραιώσει θέση και επιχείρημα. Ο ρασιοναλισμός έχει πια πάει περίπατο και η Ίλυα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει αφού οι καψούρηδες με την εικόνα της τους ήταν αρκετός λόγος να τη ψηφίζουν. Πάντως οι αληθινοί συμπολίτες της, οι Αθηναίοι, αποδείχτηκαν σοβαρότεροι σαν ψηφοφόροι και όταν έθεσε υποψηφιότητα για το Δήμο της Αθήνας, κόντρα στη περσόνα της μόρτισσας πειραιώτισσας που ως πριν είχε καλλιεργήσει για τις εκλογικές σκοπιμότητες του κόμματος της, την έστειλαν στο σπίτι της αδιάβαστη και βαθιά ταπεινωμένη. Θάρθει ο καιρός που ο δίκαιος κριτής που λέγεται Ιστορία θα τη κατεβάσει από το βάθρο που την ανέβασαν οι πολιτική σκοπιμότητα και ο δραστήριος και ασυνήθιστα γενναιόδωρος επικοινωνιακός μηχανισμός που με γκαιμπελική μεθοδικότητα είχε κτίσει-ρωτήστε το Δαβαράκη γι’αυτό. Μια νούλα, ένα τίποτα κατόρθωσε να υποκλέψει από το θυμικό των συγχρόνων της ένα κλέος που ήταν κλούβιο. Παρακολουθείστε και συγκρίνετε συνεντεύξεις της  Μαρίας Κάλλας από τη μιά-θα δείτε μια απίστευτα συγκροτημένη προσωπικότητα, που ειδικά στη τέχνη της είχε μια σιγουριά λόγου και μια αυτοπεποίθηση επιστημονικού κύρους και επιβολής και από την άλλη η Μερκούρη, με τα χαζονάζια της, τις γεροντίστικες τσαχπινιές μιας παρηκμασμένης ερωμένης, τα ανυπόφορα κλισέ, τον κλούβιο, ανούσιο στόμφο. Και φυσικά ένας λόγος χωρίς ειρμό, χωρίς συγκρότηση, χωρίς βάθος. Και βέβαια, που είναι και το σπουδαιότερο, μηδενικό πολιτικό έργο, παρά μόνο κούφιες διακηρύξεις και στο τέλος ρημαγμένα ταμεία για εφήμερα, θνησιγενή και κακόγουστα έργα του μερκούρειου πολιτισμού του σιναφιού της, θεατρίνων εντελώς δεύτερης διαλογής.

Leave a comment

Filed under Γαβ και νιάου κι άμα λάχει τσίου, Μελίνα Μερκούρη

Η Μελίνα τους

Η Μελίνα της διασημότητας. Στάθηκε χρήσιμη στην Ελλάδα κυρίως γιατί ήταν διάσημη-φυσικά και επειδή ήθελε να σταθεί χρήσιμη, με ένα τρόπο όντως ανυστερόβουλο και απολύτως ανιδιοτελή.

Η Μελίνα της διασημότητας. Στάθηκε χρήσιμη στην Ελλάδα κυρίως γιατί ήταν διάσημη-φυσικά και επειδή ήθελε να σταθεί χρήσιμη, με ένα τρόπο όντως ανυστερόβουλο και απολύτως ανιδιοτελή.

Δεν ξέρω, δεν είμαι σε θέση να πω ποιος μπορεί να ήταν ο πιο καλός Υπουργός Πολιτισμού στην Ελλάδα. Άλλωστε, πέρα από το ότι το πόστο είναι σχετικά καινούργιο-Υπουργείο Πολιτισμού δημιουργήθηκε για πρώτη φορά μεταδικτατορικά, νομίζω επί Κωνσταντίνου Καραμανλή-ποτέ δεν είχε ούτε ιδιαίτερο κύρος αλλά ούτε και πολιτικό βάρος. Και ίσως έτσι έπρεπε και αναμενόταν να συμβαίνει σε μια χώρα που έπασχε από πολύ ζωτικότερα προβλήματα, όπως την περίθαλψη ή την εκπαίδευση. Εν πάση περιπτώσει, ενώ δεν μπορεί να δοθεί ασφαλής και έγκυρη απάντηση για το ποιος μπορεί να ήταν ο καλύτερος Υπουργός Πολιτισμού, βάσιμα και θεμελιωμένα μπορεί να απαντηθεί για το ποιος ήταν ο χειρότερος: η Μελίνα Μερκούρη!

Η Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα, η αυτοθυσιαστική Μελίνα. Η καλύτερη δυνατή Μελίνα.

Η Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα, η αυτοθυσιαστική Μελίνα. Η καλύτερη δυνατή Μελίνα.

Η ανάρτηση αυτή δεν έχει σκοπό να προσβάλει τη μνήμη μιας συναρπαστικής γυναίκας, που υπηρέτησε την Ελλάδα πολύμορφα με ασύγκριτη ανιδιοτέλεια και ακόμη ακόμη και με αυτοθυσία. Προσπαθεί απλά να απομυθοποιήσει κάποια πράγματα, κάποιες αντιλήψεις, κάποιες απόψεις, κάποιες καταστάσεις, που πολλές φορές διαμορφώθηκαν και επιβλήθηκαν ακόμη και ερήμην της ίδιας της Μελίνας Μερκούρη. Έχουν περάσει 20 ολόκληρα χρόνια από το θάνατο της και νομίζω ότι τώρα πια μπορούμε πιο ψύχραιμα και μακριά από την επήρεια των εντυπώσεων και των σκοπιμοτήτων να επαναξιολογήσουμε το φαινόμενο Μελίνα Μερκούρη σε συνάρτηση με το δημόσιο, τον πολιτικό της βίο-η ανάρτηση δεν ασχολείται ούτε με την ιδιωτική της ζωή ούτε και την καλλιτεχνική της δραστηριότητα.

Η Μελίνα στη μαρκίζα του -αχάριστου-πολιτικού θεάτρου. Πρώτο όνομα φυσικά και εδώ!

Η Μελίνα στη μαρκίζα του -αχάριστου-πολιτικού θεάτρου. Πρώτο όνομα φυσικά και εδώ!

Η Μελίνα, αν και γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας, λόγω του απίθανα ατίθασου χαρακτήρα της, είχε ένα απελπιστικά χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, αφού πολύ σύντομα εγκατέλειψε το σχολείο, για την ωραία, προνομιακή ζωή μιας ανεμελιάς δοσμένης στη βίωση του έρωτα σαν της μόνης θεμιτής ουσιαστικής γνώσης. Αυτό είναι ένα απίστευτα γοητευτικό χαρακτηριστικό του συναρπαστικού της χαρακτήρα. Ήταν ένα αυθόρμητο πλάσμα που είχε έναν αλάνθαστο οδηγό: το πηγαίο και ανυπόκριτο ένστικτο της. Δεν υπήρχε τίποτα το εγκεφαλικό πάνω της. Καμιά διανοουμενίστικη επιτήδευση δεν της αλλοίωνε την αυθεντικότητα της. πριν τη δικτατορία η Μερκούρη ήταν όπως όλες οι γυναίκες, οι λαμπερές, οι αυθεντικά λαμπερές, γυναίκες του θεάματος: πρόσχαρα απολίτικη! Η φωτογραφία της με τον-διάδοχο τότε-Κωνσταντίνο, δείχνει μια απολίτικη ανεμελιά όσο και μια τρυφερότητα στο γαλαζοαίματο μετέφηβο, τον Ρουβά της γενιάς του.

Το πιο απροσδόκητο φωτογραφικό εύρημα, με αφορμή αυτή την ανάρτηση: ο αμήχανος, σχεδόν πιτσιρικάς!-Κοκός δίπλα σε Φαίδρα ικανή να του κάνει το είδος της ζημιάς που κάθε αγόρι θα λαχταρούσε.

Το πιο απροσδόκητο φωτογραφικό εύρημα,με αφορμή αυτή την ανάρτηση: ο αμήχανος Κοκός- σχεδόν πιτσιρικάς!- δίπλα σε μια πολύπειρη Φαίδρα ικανή να του κάνει το είδος της ζημιάς που κάθε άβγαλτο, πρωτάρικο αγόρι βαθιά  θα λαχταρούσε.

Το τραυματικό γεγονός της δικτατορίας άλλαξε τη Μερκούρη και την άλλαξε κυρίως μέσα απ’την επιρροή που της άσκησε ο πάντα έντονα πολιτικοποιημένος-θύμα κι αυτός αυταρχικών αντιλήψεων της μακαρθικής Αμερικής-Ζυλ Ντασέν. Κι έτσι από τους μοιραίους ερωτικούς ρόλους της, με την καθοδήγηση του Ντασσέν έγινε η πασιονάρια του αντιδικτατορικού αγώνα. Και είναι φανερό ότι αυτός ο ρόλος της πήγαινε και τον ενστερνίστηκε ψυχή και σώματι και θυσιάζοντας πολλά από τα προνόμια της ανεμελιάς της σαν ηθοποιού σταρ! Το ηθικό της κύρος εκτοξεύθηκε σε απίθανα ύψη και η δεδομένη ανιδιοτέλεια της καθαγίασε με απαράμιλλο τρόπο τον υπέροχο αντιδικτατορικό ακτιβισμό της. Αν με το τέλος της δικτατορίας όλα τέλειωναν εκεί, η Μελίνα θα ήταν εκτός κάθε κριτικής. Όμως η συμμετοχή της στα κοινά-που σε καμιά περίπτωση δεν είναι επιλήψιμη, να το ξεκαθαρίσουμε αυτό-πρέπει κάπως να κριθεί. Καλώς ή κακώς άσκησε εξουσία και επειδή συνέβαινε να υπάρχει κάποιο είδος-ευεξήγητο-ασυλίας προς το πρόσωπο της, οι φοβερές αρνητικές συνέπειες της παρατεταμένης παρουσίας της στο Υπουργείο Πολιτισμού δεν έχουν εντοπισθεί και δεν έχουν κριθεί με εκείνη τη δέουσα σοβαρότητα, ώστε τα όποια συμπεράσματα βγουν να εμπεδωθούν και να αποφευχθούν οι επαναλήψεις των φοβερών λαθών της περιόδου που ήταν Υπουργός η Μελίνα Μερκούρη.

Η απόλυτη πολιτική της επιτυχία: η ανάδειξη με αληθινά ασυναγώνιστο τρόπο του θέματος των ελληνικών μαρμάρων του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. Θύμισε την ψυχωμένη Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα!

Η απόλυτη πολιτική της επιτυχία: η ανάδειξη με αληθινά ασυναγώνιστο τρόπο του θέματος των ελληνικών μαρμάρων του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. Θύμισε την ψυχωμένη Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα!

Αν παραβλέψουμε αυτό που ΟΛΟΙ της αναγνωρίζουμε, δηλαδή το απίστευτο πείσμα της και το σθένος στην υπεράσπιση της υπόθεσης των κλεμμένων από τους Βρετανούς μνημειακών συνόλων του Παρθενώνα, όλο το υπόλοιπο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ πολιτικό της έργο στο ΥΠΠΟ είναι σκέτη πανωλεθρία! Σπαταλήθηκαν απίστευτα ποσά για τα πιο εφήμερα αλλά-και αυτό είναι το ακόμη τραγικότερο-τα πιο αμφιλεγόμενα πολιτιστικά προϊόντα. Αντι για έργα υποδομής επιδοτούνταν οι πιο απίθανοι, οι πιο ετερόκλητοι και οι πιο ευκαιριακοί-ακριβώς με την αφορμή της επιδότησης-θεατρικοί θίασοι. Εκατοντάδες εκατομμύρια δραχμές πήγαν σε θεατρικές παραστάσεις που πολλές φορές μόνο τα κουκουνάρια των έρημων αρχαίων θεάτρων άκουγαν.  Σε άδειες αίθουσες προβάλλονταν ταινίες που χρηματοδοτήθηκαν με ασύγγνωστη και άκριτη σπατάλη. Αν το ένα δέκατοι όλων αυτών των χρημάτων είχαν πάει σε υποδομές και σε πάγιες επενδύσεις κτηρίων και εξοπλισμού, θα είχαμε πολύ υψηλότερης ποιότητας κρατικό πολιτισμό σήμερα. Εγώ που σπούδασα σινεμά ας πούμε πόσο καλύτερα θα ένιωθα αν είχε ιδρυθεί Κρατική Σχολή Κινηματογράφου αντί να σκορπιούνται λεφτά σε ταινίες που είναι ζήτημα αν άντεξαν να τις δουν εκατό άνθρωποι.

Η εκμετάλλευση της Μελίνας σαν τυμβωρυχία. Ο Γιωργάκης σε ανέξοδες σπέκουλες: ό,τι του περίσσεψε από γαρύφαλο για το τάφο του πατέρα του το ρίχνει στο διπλανό της Μελίνας.

Η εκμετάλλευση της Μελίνας σαν τυμβωρυχία. Ο Γιωργάκης σε ανέξοδες σπέκουλες: ό,τι του περίσσεψε από γαρύφαλο για το τάφο του πατέρα του το ρίχνει στο διπλανό της Μελίνας.

Ας τα πούμε καθαρά τα πράγματα: η Μελίνα ήταν μια πολύ κακή Υπουργός Πολιτισμού. Ήταν η απολύτως ακατάλληλη για ένα τέτοιο ρόλο.  Πρώτα απόλα δεν είχε τη συγκρότηση-τη μορφωτική αλλά και την πολιτική-να ηγηθεί ενός Υπουργείου. Δεν είχε διοικητική εμπειρία ούτε ποτέ της κατάφερε να αποκτήσει.  Από την άλλη η ίδια, καθαρή σαν κρύσταλλο συνείδηση και ψυχή,  δεν ήταν ούτε έγινε ποτέ της,  το πρόσωπο της ίντριγκας και τον μηχανισμών. Δεν ήταν συγκρουσιακή. Ήταν άδολη, απονήρευτη και το μόνο που είχε ήταν ένας εφηβικής τάξης ενθουσιασμός για κάποια πράγματα, που όμως αυτό από μόνο του δεν επαρκούσε και  δεν παρήγαγε πολιτικά αποτελέσματα-(είναι τυχαίο ότι στη διάρκεια της θητείας της ούτε το Μουσείο της Ακρόπολης προχώρησε όσο θα αναμενόταν από την υποτιθέμενη πολιτική της δύναμη και το κύρος της; ). Είχε όμως ένα όνομα, μια ιστορία και αυτό ήταν ένα πρώτης τάξεως κεφάλαιο σε όσους θα ήθελαν να τα εκμεταλλευτούν.  Από τον ίδιο τον Ανδρέα Παπανδρέου, που αυτήν,  μια 100% Αθηναία, την έβαλε υποψήφια βουλευτή στο Πειραιά, επειδή ένα τραγούδι μόνο του θα έφερνε χιλιαπλάσια από τα ένα και δύο και τρία και τέσσερα παιδιά,  μέχρι τους διάφορους επιτήδειους παρατρεχάμενους, που με υμνολογίες εξασφάλιζαν απίστευτα προνόμια.  Η ίδια η Μελίνα της ήταν αδύνατο να μπορέσει να παρακολουθήσει τις δράσεις στο Υπουργείο-εδώ δεν τα κατάφερναν άνθρωποι πολύ πιο κωλοπετσωμένοι που παίζαν την πολιτική και τη διοίκηση στα δάχτυλα τους. Έγινε  άβουλο έρμαιο μηχανισμών που στο όνομα της παρασιτούσαν αλλά και ασχημονούσαν πολιτισμικά. Προς το τέλος, όταν ήρθε και η αρρώστια, τα πράγματα ξέφυγαν πια από κάθε έλεγχο.

Η Μελ'ίνα του κόσμου που την αγάπησε λεγόταν Στέλλα, Ίλυα, Φαίδρα. Η άλλη, η Μελίνα της μεταδικτορικής πολιτικής και του ΥΠΠΟ είναι η Μελίνα που την αγάπησαν όσοι την εκμεταλλεύτηκαν. Είναι η δική τους Μελίνα, όχι η δικιά μας.

Η Μελίνα του κόσμου που την αγάπησε λεγόταν Στέλλα, Ίλυα, Φαίδρα. Η άλλη, η Μελίνα της μεταδικτορικής πολιτικής και του ΥΠΠΟ, είναι η Μελίνα που την αγάπησαν όσοι την εκμεταλλεύτηκαν. Είναι η δικιά τους Μελίνα, όχι η δικιά μας.

Σ.Σ. Την αφορμή γι’αυτή την ανάρτηση την πήρα από μια πολύ όμορφη έκδοση-με ασυνήθιστα φτηνή τιμή για την τόσο υψηλή της ποιότητα-του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη+Μουσείου Μπενάκη.

 

Leave a comment

Filed under Μελίνα Μερκούρη