Category Archives: Αναλογική Φωτογραφία

Αναλογική Φωτογραφία και Σκοτεινοθαλαμοφυλίκι

Castello-Sforzesco-Milano-skylight-Nikos RoccosΥπάρχουν ακόμη και σήμερα φανατικοί οπαδοί της Αναλογικής Φωτογραφίας. Ανδρώθηκα φωτογραφικά τη περίοδο ακμής της αναλογικής εικόνας. Δούλεψα με χειροποίητο τρόπο πάνω στην αναλογική εικόνα. Όμως σήμερα δεν νοσταλγώ απολύτως τίποτα από εκείνα τα χρόνια-εκτός από τα νιάτα μου που έστυβαν τη φωτογραφική πέτρα, μέσα στα κάτεργα του σκοτεινού θαλάμου, πολλές φορές ολημερίς κι ολονυχτίς.

Τί ακριβώς νοσταλγούν όλοι αυτοί, που ακόμη την υποστηρίζουν, από την Αναλογική Φωτογραφία; Διερωτώμαι κι εγώ και πέρα από την πρόχειρη απάντηση που έχω πιο εύκαιρη: τα χαμένα τους νιάτα, η μόνη άλλη άλλη που μού έρχεται στο νου είναι η ποιητικότερη ότι, αντιλαμβάνονται καλύτερα το φως μέσα στο σκοτάδι του σκοτεινού θαλάμου.

Leave a comment

Filed under Αναλογική Φωτογραφία

Γάμοι στο Μιλάνο

Sposalizio-Duomo-Portal-Milan-DS

Ο Καθεδρικός ναός του Μιλάνου-το Duomo όπως τελικά είναι σε όλους γνωστό(αν πεις Ντουόμο όλοι θα καταλάβουν, αν όμως πεις Καθεδρικός, εννιά στις δέκα φορές θα σου ζητηθεί να εξηγήσεις τι ακριβώς εννοείς!)-είναι αφιερωμένος στη Παναγία-στη Γέννηση της για την ακρίβεια-και είναι λογικό και αναμενόμενο οι μεγάλοι εικονογραφικοί κύκλοι που κοσμούν το ναό σε μεγάλο βαθμό να επιλαμβάνονται της αναπαράστασης της ζωής της. Ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια αυτής της ζωής-στην ορθόδοξη εικονογραφική παράδοση σχεδόν ανύπαρκτο το θέμα-είναι η μνηστεία της με τον Ιωσήφ. Στο καθολικό κόσμο και ιδιαίτερα τον ιταλικό ακόμη πιο ιδιαίτερα στη προ της Αντιμεταρρύθμισης περίοδο, το θέμα ήταν ιδιαίτερα αγαπητό και έδωσε την αφορμή για τη δημιουργία συναρπαστικών και κοσμαγάπητων αριστουργημάτων της τέχνης της ζωγραφικής ανάμεσα στα οποία το θρυλικό Sposalizio του Ραφαήλ κατέχει την θέση της κορωνίδας. Το εμβληματικό αυτό έργο βρίσκεται στο μεγάλο κεντρικό μουσείο του Μιλάνου, στη Πινακοθήκη Μπρέρα.figure2

Με τον τρόπο του συμβολίζει και αυτό το έργο την ίδια τη πόλη και τον Καθεδρικό της και υπολείπεται σε δημοτικότητα μόνο του Μυστικού Δείπνου του Λεονάρντο ντα Βίντσι που επίσης βρίσκεται κι αυτό στο Μιλάνο. Την εικόνα αυτή του Ραφαήλ θα τη βρείτε παντού στο Μιλάνο, από φούρνους μέχρι στα πιο σοφιστικέ καφέ και από τις λαϊκές-σε πιάτα ή καλύμματα ματιών του φούρνου μέχρι τα ακριβά στυλάτα βιβλιοπωλεία εκδόσεων τέχνης. Ο τρόπος που διαπραγματεύτηκε το θέμα ο Ραφαήλ-που για να είμαστε συνεπείς με την Ιστορία, σαν ιδέα προέρχεται από το δάσκαλο του Perugino-έχει πια καταστεί τελεσίδικος και κάθε νέα διαπραγμάτευση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αντικατοπτρίζει το άμωμο ραφαηλικό αριστούργημα, που να σημειωθεί ότι ο φοβερός αυτός Ουρμπινάτης το δημιούργησε στην απίθανη ηλικία των 20 ετών!-αν παρ’ελπίδα πέθαινε στα είκοσι του αντί για τα τριανταεπτά του θα είχε ήδη αφήσει στην ανθρωπότητα ένα αριστούργημα για να έχουμε και πάλι να ασχολούμαστε ακόμη και σήμερα μαζί του.Sposalizio-Duomo-Portal-Milan-DS

Η ιδέα της φωτογραφίας μου στη σημερινή ανάρτηση ήταν αυτή: παρατηρώντας τα χάλκινα ανάγλυφα στη Πύλη του Καθεδρικού είδα ότι μία σκηνή-αυτή της Μνηστείας της Θεοτόκου-είχε μια οργάνωση συμμετρική και ότι με κάποιες θεμιτές αβαρίες θα μπορούσε άνετα να μπει στο σχήμα του ίδιου του ναού: ένα είδος πυραμίδας. Στο κέντρο της σκηνής ο μεγάλος αρχιερέας και δεξιά και αριστερά οι πρωταγωνιστές της Βιβλικής σκηνής με τους μάρτυρες τους πίσω τους. Αυτό δηλαδή που έκανα ήταν διπλή λήψη πάνω στο ίδιο καρέ: μια με τη σκηνή της μνηστείας και μια μετωπική του ναού. Αυτό που με το photoshop φαντάζει υπόθεση ελάχιστων λεπτών χωρίς κανένα ρίσκο εδώ έπρεπε στον ίδιο αυτό περιορισμένο χρόνο να διαχειριστείς τα ρίσκα αλλά και τις αντιξοότητες που η πραγματικότητα της λήψης-της αυθόρμητης άρα εντελώς αυτοσχέδιας-επέβαλε. Το κύριο πρόβλημα για μένα στάθηκε η διαχείριση της υπομονής μου μέχρι να σιγουρευτώ ότι κανείς δεν θα περάσει κοντά στο φακό μου σ’αυτή την απίστευτα πάντα κοσμοβριθή πλατεία. Το καλό μου ένστικτο αλλά και ο καλός θεός της φωτογραφίας-ο μόνος θεός στον οποίο πιστεύω!-με βοήθησαν και το αποτέλεσμα-αν και ξεπερασμένο σαν επίτευγμα-ήταν γενικά καλό.Milano-Galleria-V.E.-Wedding-WB-DS

Μια άλλη φωτογραφία γάμου, κι αυτή στο Μιλάνο-την έχω αναρτήσει παλιότερα εδώ μέσα-με την αψιδωτή της φόρμα, θυμίζει κάπως αμυδρά το ραφαηλικό θέμα και κάπου στο μυαλό μου, ο συνειρμός μου, που δεν θέλει και πολύ, έχει ταυτίσει το Μιλάνο με την εικονογραφία του γάμου, παρόλο ότι η φοβερά μουντή και ξενέρωτη αυτή πόλη-το λούστρο της δεν μού λέει απολύτως τίποτα-θα ήταν πιο κατάλληλη να την επιλέξεις για το μελαγχολικό σου διαζύγιο.

Leave a comment

Filed under Αρχιτεκτονική Φωτογραφία, Αναλογική Φωτογραφία, Milano

Αποκάλυψη τότε!

1-1-1Panathinaiko-stadio-(4)-DS

Από πάντα ήμουν technoφοβικός. Κάθε νέα τεχνολογία με τρόμαζε. Και απ’την άλλη, δεν ήθελα η τεχνογωσία, που με τόσο κόπο και τόσες χιλιάδες εργατοώρες είχα αποκτήσει, να πεταχτεί αλύπητα στο καλάθι των αχρήστων. Έτσι αρνιόμουν πεισματικά να εγκύψω στη ψηφιακή τεχνολογία. Τα οικονομικά μου δεν ήταν και πολύ ανθηρά για να μπω σε διαδικασία αγοράς εντελώς καινούργιου εξοπλισμού και από την άλλη, οι τότε ψηφιακές μηχανές δεν πρόσφεραν ακόμη ανταγωνιστικά υψηλή ανάλυση, κάτι που σίγουρα θα με συγκινούσε. Σκανάριζα τις αναλογικές και είχα πολλαπλάσια ανάλυση ακόμη και των καλύτερων τότε ψηφιακών!

 

Κάποια στιγμή ένας γνωστός μου-γκατζετάκιας απ’τους λίγους που ήξερε τα ψηφιακά ήδη απ’ο το 1995!-μού δάνεισε μια ψηφιακή μηχανή, καλή ερασιτεχνική, με την ελπίδα πως κάποια στιγμή θα τσιμπήσω. Αρκούσε, όπως πίστευε-σωστά όπως αποδείχτηκε τελικά!-να έλθεις σε απτική, πραγματική επαφή με το εργαλείο και τις ασύγκριτες δυνατότητες του.

 

Υπόθεση ενός τετάρτου της ώρας! Η μαγεία δεν χρειάστηκε παρά μόνο ένα τέταρτο της ώρας για να με καθηλώσει, να με συναρπάσει, να με συνεπάρει! Αυτό που μού φάνηκε ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ ήταν ότι είχα στην οθόνη της μηχανής, σε κλάσματα του δευτερολέπτου, την εικόνα που μόλις είχα τραβήξει. Πόσες και πόσες φορές και πόσες εκατοντάδες ώρες αγωνίας,  παλιότερα με την αναλογική,  μέχρι να έχω το αποτέλεσμα της κάθε λήψης! Όλα αυτά τα μετέωρα και αγωνιώδη, εξαφανισμένα στο κρίσιμο εκείνο δευτερόλεπτο της συνειδητοποίησης της Μεγάλης Ψηφιακής Αποκάλυψης-θάθελα να γίνω κάποια στιγμή ο νέος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής που θα την υμνήσω! Θα ξεκινούσα κάπως έτσι:” Εν αρχή ην η εικόνα! Και η εικόνα ην προς τον Άνθρωπον. Και άνθρωπος εποίησεν Εικόναν…”

 

Από εκείνη τη μικρή μηχανούλα είναι η φωτογραφία της σημερινής ανάρτησης. Ευγνωμονώ τον άνθρωπο που με έφερε στο ψηφιακό παράδεισο και βγήκα οριστικά και αμετάκλητα από την αναλογική κόλαση του σκοτεινού θαλάμου! Να τον έχει ο Θεός καλά και να τού δίνει τόσα χρόνια όσες μέρες θέλει ο μπαγάσας-ο Θεός, εννοείται αυτό-να κόψει από μένα.

Leave a comment

Filed under Αναλογική Φωτογραφία, Φωτογραφίες δρόμου

Ο ουρανός στα δυό (αρχαιολογικά φωτογραφικά προβλήματα)

Akropolis-Couple-Photoshooting-WB-DS

Με αυτή τη φωτογραφία, τραβηγμένη κάπου στο 1990, μού παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το πρόβλημα ένα μέρος του καρέ-κυμαινόμενο κάθε φορά, από μια εντελώς αδιόρατη οριζόντια-παράλληλη με το οριζόντιο καρέ-λωρίδα μέχρι, όπως εδώ-ακόμη και το μισέ καρέ, να έχει διαφορετική εκφώτιση. Δεν συνέβαινε συχνά, θάλεγα μάλλον σπάνια. Αυτό με έκανε να μην τού δίνω ιδιαίτερη σημασία. Αν όμως έπεφτε σε κάποια εικόνα που συνέβαινε να μ’αρέσει, με εξόργιζε και το θεωρούσα άδικο, γιατί ακριβώς ήταν και δυσεξήγητο, να συμβαίνει, ειδικά στο καλό καρέ.

Όταν άρχισαν να πυκνώνουν αυτές οι προβληματικές λήψεις, κατάλαβα ότι έπρεπε κάπως να ζητήσω τη συνδρομή κάποιου τεχνίτη. Έδωσα στο Σκιαδόπουλο τη κάμερα για σέρβις-ήταν η πρώτη μου Leica, η R6-αλλά δεν εντόπισαν κάποιο εμφανές πρόβλημα στα τεστ που της έκαναν.Εν πάση περιπτώσει έγινε ένα κάποιο σέρβις και με διαβεβαίωσαν ότι η λειτουργία της ήταν άψογη-εξάλλου ήταν καινούργια μηχανή-ήταν ζήτημα αν είχε κλείσει εξάμηνο.

Λίγο καιρό μετά από εκείνο το σέρβις, το πρόβλημα επανέκαμψε. Διαπίστωσα μετά από μια πρόχειρη έρευνα που έκανα στις φωτογραφίες που έβγαιναν προβληματικές, ότι αυτό συνέβαινε σχεδόν αποκλειστικά στα κάθετα καρέ, στις κάθετες λήψεις και μόνο μια οριζόντια φωτογραφία εντόπισα με ανάλογο πρόβλημα, πολύ μικρότερης όμως έντασης και αυτό μόνο κοντά στο κάτω περιθώριο της εικόνας. Έκανα μια πρόχειρη επεξεργασία στο μυαλό μου όλων των λήψεων που ήταν έτσι προβληματικές-εδώ με βοήθησε ιδιαίτερα το μόνο οριζόντιο. Διαπίστωσα λοιπόν ότι το πρόβλημα μού προέκυπτε κάθε φορά που θέλοντας να κρατάω αποφασιστικά σταθερή τη κάμερα, ασκούσα πολύ μεγάλη πίεση πάνω στο σώμα της μηχανής και κυρίως στο πίσω της μέρος.Η πίεση αυτή μεταβιβαζόταν στο φιλμ κι από κει στην κουρτίνα, που τη στιγμή της λήψης μετακινούνταν. Όταν το συνειδητοποίησα ότι αυτή ήταν αιτία που δημιουργούσε αυτό το ενοχλητικό πρόβλημα, προσπαθούσα από κει και πέρα να κρατάω πιο χαλαρά τη μηχανή και πράγματι δεν ξαναείχα κάτι ανάλογο παρά μόνο με τις λίγες εκείνες φορές που, ξεχασμένος προφανώς και παρασυρμένος από μιαν επείγουσα αναγκαιότητα που μού προέκυπτε εκτάκτως, επανερχόμουν ασυνείδητα στον αγχωμένο “πιεστικό” εαυτό μου.

Leave a comment

Filed under Couples, Αναλογική Φωτογραφία, Φωτογραφίες δρόμου

Πανοραμική μηχανή μιας χρήσης

Pireus-Panoramic-Vertical-view-from-Kastella-WB-DSΠάνε ίσως πάνω από 20 χρόνια όταν για λίγα λεπτά έπεσε στα χέρια μου μια πανοραμική μηχανή της Hasselblad που αν θυμάμαι καλά έπαιρνε φιλμ 135 και όχι το τυπικό του μεσαίου φορμά, το 120. Είχε-απολύτως αναμενόμενο αυτό-ευρυγώνιο φακό και η αίσθηση που έδινε ήταν πολύ φίνα και μού θύμισε κάπως λήψεις με κινηματογραφική κάμερα έτσι όπως επιχείρησα κάποιο αυτοσχέδιο σκάνινγκ.Τα κάδρα που δημιουργούσε ήταν σκανδαλιστικά πρωτόφαντα και μού ερέθισαν τη φαντασία σε υπέρτατο βαθμό. Δυστυχώς δεν είχα θάρρος με τον ιδιοκτήτη της για να ζητήσω να τραβήξω έστω ένα φιλμ κι έτσι έμεινα μόνο με εκείνη την κολοβή αίσθηση του να φτάσεις στη πηγή και να μην πιείς.-DS

Λίγο καιρό μετά συνέπεσε η KODAK να βγάλει μια ερασιτεχνική πανοραμική μιας χρήσης, που έπαιρνε φιλμ 110-αν θυμάμαι καλά, δεν είμαι τόσο σίγουρος, δεν είχα ποτέ μου χρησιμοποιήσει τέτοια φιλμ. Δεν θυμάμαι τα ASA αλλά βλέποντας τις φωτογραφίες μού φαίνονται κάπως χοντρόκοκκα. Δεν θυμάμαι αν είχε ταχύτητες ή διαφράγματα, αυτό που σίγουρα πάντως θυμάμαι είναι ότι σε κλειστό χώρο και με φωτισμό δωματίου δεν κατέγραφε τίποτα. Μιά τέτοια μηχανή πήγε άκλαυτη. Από μια δεύτερη που την τράβηξα ένα πρωινό στο Πειραιά, είναι οι φωτογραφίες της ανάρτησης.Pireus-Panoramic-view-from-Kastella-WB-DS

Από άποψη φόρμας και αισθητικής οι φωτογραφίες με ενθουσίασαν. Αλίμονο όμως τα τεχνικά στοιχεία τους ήταν ανυπόφορα μέτρια. Τουλάχιστον όμως ικανοποίησα την περιέργεια μου πώς είναι να τραβάς με πανοραμική μηχανή και πώς είναι να αναπροσαρμόζεις τις μέχρι τότε συνθήκες λήψεις που είχες συνηθίσει, σε νέες πιο απαιτητικές λόγω του ιδιαίτερου αυτού φορμά, που δεν είναι και το πιο εύχρηστο. Στο μαγαζί που προμηθεύτηκα  αυτές τις μηχανές και όπου τις έδωσα για εμφάνιση, προθυμοποιήθηκαν να με διευκολύνουν οικονομικά αν τυχόν ήθελα να αγοράσω τη πανοραμική που από την πρώτη στιγμή είχα ερωτευθεί. Τα οικονομικά μου όμως δεν μού επέτρεπαν τέτοιο ρίσκο. Όταν εξομολογήθηκα τον ενθουσιασμό μου σε γνωστούς μου, μού ειπαν ότι με ένα κροπάρισμα πετυχαίνω το ίδιο αποτέλεσμα οπότε γιατί αυτό το μαράζι με την πανοραμική; Δεν είναι όμως έτσι. Η κάβλα της υπόθεσης είναι αυτό το στρίμωγμα της φόρμας που σού διεγείρει τα συνθετικά αντανακλαστικά και τολμάς να βρεις λύσεις εντελώς απροσδόκητες, που δεν έχουν τίποτα να κάνουν με το αποστειρωμένο περιβάλλον του σκοτεινού θαλάμου ή του photoshop. Είναι όπως στα αθλήματα που σού βάζουν όρια μέσα στα οποία θα κινηθείς-το Σούμο είναι ένα ακραία προκλητικό παράδειγμα.

Leave a comment

Filed under Αναλογική Φωτογραφία, Πειραιάς, Τοπίο

Οι μικροί Χριστοί

Christening-WB-DSΕπειδή δεν έχω ούτε μία φωτογραφία από την ημέρα των Θεοφανίων, είχα σκεφτεί για χτες να κάνω ανάρτηση με αυτή τη φωτογραφία, που δεν είναι κάτι άλλο παρά ένα ακόμη τεκμήριο της συνέχισης του Μυστηρίου της Βάπτισης όπως καθιερώθηκε σαν τέτοιο από τον ίδιο τον Ιησού Χριστό. Ανάρτησα άλλο υλικό αλλά από τη στιγμή που έχω πρόχειρη τη φωτογραφία, θεωρώ ότι την ημέρα εορτής του Ιωάννη του Βαπτιστή μπορεί άνετα  η εικόνα να βρίσκεται στα πλαίσια μιας ευρύτερης επικαιρότητας. Απλά από τα συμφραζόμενα της φωτογραφίας, προκύπτει ότι η μυστηριακότητα της τελετής αγγίζει και την ίδια τη φωτογραφική πράξη, που καθώς πλησιάζει το νάμα του αγιασμένου Ύδατος, καθαγιάζεται και αυτή.

Υ.Γ. Για όσους ασχολήθηκαν με την εκτύπωση φωτογραφιών την περίοδο της αναλογικής, ο συνειρμός που φέρνει η λέξη Βάπτιση αποκτάει-ειδικά τώρα-μιά ιερατικότητα εντελώς νέας τάξης: αυτή της μνήμης. Το δέος με το οποίο φέρναμε τα Άγια των Αγίων-το ανεμφάνιστο φωτογραφικό χαρτί-μπρος στην κολυμβήθρα-λεκάνη των χημικών , για την τέλεση της εμβάπτισης του και της συντέλεσης του φωτογραφικού θαύματος, παραμένει μια αλησμόνητη εμπειρία, ειδικά για όσους από μας αγαπούσαμε το υλικό που δημιουργούσαμε.

Leave a comment

Filed under Αναλογική Φωτογραφία, Trivia

Χειμωνιάτικος Ήλιος

IMG_0013-WB-DSΣτις αρχές της ενασχόλησης μου με τη φωτογραφία-μιλάμε για το 1987-1988-όταν ακόμη δεν είχα αποφασίσει ποια θα είναι η σχέση μου μ’αυτή την καινούργια για μένα τότε εμπειρία, δεν είχα σκοτεινό θάλαμο για τους γνωστούς πολλούς λόγους που όλοι ανάγονται και συνοψίζονται στον εξής ένα και απλό: δεν είχα φράγκα! Το να φτιάξεις σκοτεινό θάλαμο ήταν μια επένδυση και μαζεμένα λεφτά δεν είχα ούτε για να διανοηθώ κάτι τέτοιο. Μοιραία κατέφευγα σε συνοικιακούς φωτογράφους που τότε διεκπεραίωναν τέτοιες εργασίες όπως εμφάνιση και εκτύπωση ασπρόμαυρου υλικού. Όμως μια τέτοια δουλειά ήταν χειρωνακτική και κόστιζε συγκριτικά με τα minilab που τότε έκαναν θραύση και οι τιμές τους ήταν ανταγωνιστικές. Έτσι έδινα τα φιλμ για εμφάνιση στον συνοικιακό φωτογράφο της περιοχής μου αλλά την εκτύπωση την έδινα στο minilab. Μια τέτοια περίπτωση είναι και η φωτογραφία της σημερινής ανάρτησης, τραβηγμένη κάποιο χειμωνιάτικο μεσημέρι στο Ζάππειο. Κατά ένα περίεργο τρόπο στη περίπτωση αυτή η τίντα του έγχρωμου χαρτιού λειτούργησε όμορφα και αυτή η κάπως σέπια απόχρωση πρόσθεσε αχλύ παλιομοδίτικη στην εικόνα που άρεσε σε πολλούς. Κι έτσι ενώ την τύπωσα αργότερα και μόνος μου-με το πολύ ωραίο για τη περίπτωση full frame-παρόλα αυτά συνεχίζω να προτιμώ γι’αυτή τη συγκεκριμένη φωτογραφία την εκδοχή αυτή.

Βασικά αυτή η φιγούρα του ηλικιωμένου στο πρώτο πλάνο ιδωμένου από πίσω, που στα μάτια μου σαν πρωτάρη φάνταζε μυθική, θυμίζοντας από τη μιά τον René Magritte και από την άλλη ανάλογες φιγούρες του Αντωνιάδη ή του Δεπόλλα-οι πρώτοι Έλληνες Φωτογράφοι που έπεσαν στην αντίληψη μου τότε-με ξάφνιασε με την ευκολία που, από πεζή παρουσία μπορούσε να αποκτήσει διαστάσεις καλλιτεχνικής εμβληματικότητας. Ήταν τότε που κατάλαβα ότι κάτι παίζει με τη Φωτογραφία και δεν είναι αυτό το εύκολο, ρηχό, αναπαραγωγικό είδος που τόσο το απαξίωνα ως τότε(η αγάπη μου για το χειροποίητο και μαστόρικο της ζωγραφικής, που κάπως την είχα ασκήσει κι αυτή, με είχε επηρεάσει ως προς τη κρίση μου και την άποψη μου για τις μηχανικά αναπαραγωγικές τέχνες). Η μύηση είχε αρχίσει.

Leave a comment

Filed under Αναλογική Φωτογραφία, Φωτογραφίες δρόμου