Ναϊβισμός και Φωτογραφία

filopappou-carnival-nikosroccos

Κάντε με κι εμένα Δάσκαλο Φωτογραφίας! Έχω πολύχρονη πείρα. Με έχουν φωτογραφίσει οι πάντες.

Κατά μία έννοια αυτές οι δύο λέξεις και οι σημασίες τους φυσικά μοιάζουν-και είναι τελικά!-ασύμβατες και δύσκολα έως αδύνατο μπορούν να συνυπάρξουν. Και μόνη η χρήση της τεχνολογίας από το ναΐφ “φωτογράφο” τον ακυρώνει σαν ναΐφ, αφού σε πολύ μεγάλο βαθμό τού διεκπεραιώνει το πολύ σημαντικό για μια φωτογραφία τεχνικό μέρος, αυτόματα η μηχανή του ακόμη και αν αυτός είναι όντως αφελής ως προς τη χρήση της-πόσο πια κιόλας;

Παρόλα αυτά υπάρχει η αίσθηση ότι αρκετή από τη κυκλοφορούσα σε υψηλότερα κλιμάκια φωτογραφική παραγωγή έχει ένα χαρακτήρα ασυγχώρητα και αδικαιολόγητα αφελή, ένα χαρακτήρα που μοιάζει να μην υποψιάζεται καν την ύπαρξη κάποιων λογιότερων αντιλήψεων στη λήψη εικόνων. Στην εποχή της απόλυτης ελευθερίας στην ενημέρωση και της ευκολίας στην εκπαίδευση. Βασικά ο ναϊβισμός για τον οποίο μιλάμε είναι ναϊβισμός του βλέμματος, που ουσιαστικά εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες που το ίδιο απλόχερα προσφέρει η μηχανή τόσο στους “αφελείς” όσο και στους λόγιους φωτογράφους. Γι’αυτό και οι πρώτοι μοιάζει να έχουν εγκατασταθεί στο mainstream της Φωτογραφίας,  ακόμη και με τη φαιδρά πλανερή ιδιότητα της λογιότητας, παρόλο ότι εξόφθαλμα δεν υπάρχει υποψία στοχασμού, περίσκεψης, δεν υπάρχει φόρμα, δεν υπάρχει βάθος και δυνατότητα πιο σύνθετης και πιο πολυεπίπεδης ανάγνωσης σε τέτοιες κατά βάση απελπιστικά ρηχές εικόνες. Μονοδιάστατες και εκτάκτως άστατες εικόνες.

Αυτές είναι οι συνέπειες-οι μόνες αρνητικές ευτυχώς-της μεγάλης, της ακαταμάχητα ζωηρής και παραγωγικής, Δημοκρατίας της Φωτογραφικής Εικόνας, που ειδικά με τη ψηφιακή επανάσταση έχει πια κατακλύσει το κόσμο μας. Σκουπίδια στη Τέχνη πάντα υπήρχαν και παράγονταν και μάλιστα σωρηδόν-όσο σωρηδόν αντιστοιχούσε σε κάθε εποχή τέλος πάντων. Αυτό που οφείλουμε εμείς να προσέχουμε είναι αυτή η απειλή επιβολής της εύκολης, ανερμάτιστης και αντιαισθητικής σκουπιδοπαραγωγής να μη μας επιβληθεί σαν αισθητική νόρμα που να πάρει τη μορφή Κανόνα και έτσι να μας βγει από τα δεξιά μια σκουπιδοτέχνη ακαδημαϊκά επιβεβλημένη. Ξέρετε ο ναϊβισμός-ειδικά στη Φωτογραφία-δεν έχει τις εύκολα συγχωρίσιμες ελκυστικές αρετές της δροσερά, ονειρικής καμιά φορά, αδεξιότητας που τόσο εκτιμάμε στο Τελωνοφύλακα Ρουσσώ ή στον μεγάλο Κροάτη λαϊκό ζωγράφο Ivan Generalic(Άσε που σε μεγάλο βαθμό μια τέτοια τέχνη αυτών των μεγάλων επώνυμων ναΐβ από ένα σημείο και μετά εγκολπώθηκε όχι μόνο ειδικής μορφής προχωρημένες και επιδέξιες τεχνικές αλλά και εκδοχές ακόμη και πρωτοποριακής λογιότητας, αναντίστοιχες με τον όρο και την ιδιότητα του ναΐφ). Αντίθετα η αφελής αστόχαστη Φωτογραφία ενσωματώνει επιθετική ασχήμια και παράγει αποπνικτική δυσανεξία μια τέτοια αντίληψη “Τέχνης”. Τής αξίζει η ανελέητη απόρριψη και ορισμένως καμιά, μα καμιά συγκατάβαση, γιατί όπως έχει δείξει η πρόσφατη ιστορία είναι ικανοί οι εκπονητές αυτού του απαράδεκτα αφελούς είδους ακόμη και να κατσικωθούν στο χώρο, εκμεταλλευόμενοι την ανεπάρκεια και την ημιμάθεια επιμελητών, κριτικών και ιστορικών της Φωτογραφίας-οι περισσότεροι από τους τελευταίους ΑΥΤΟΚΛΗΤΟΙ σ’αυτό που επικαλούνται σαν ιδιότητα τους-ξέρετε Δάσκαλος, Κριτικός, Ιστορικός Φωτογραφίας-το τσαρουχικό ότι στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις στη πλήρη του ανάπτυξη!(Με την ευκαιρία θυμάμαι ότι έχει υπάρξει “Δάσκαλος Φωτογραφίας” που υπέβαλε υποψηφιότητα για καθηγεσία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με μόνο του προσόν ότι έκανε τετράμηνο σεμινάριο στο πλευρό ενός τέτοιου ασυγχώρητα “αφελούς” και απελπιστικά αγράμματου σκουπιδοπαραγωγού, του γνωστού και μη εξαιρετέου Γουΐνογκραντ. Με μηδενικό φωτογραφικό έργο, με ανύπαρκτες φωτογραφικές σπουδές και έχοντας απέναντί του ή δόκιμους φωτογράφους με μακρά και αναγνωρισμένη από έγκυρους τρίτους και όχι από τον εαυτό τους πορεία ή με σοβαρές μεταπτυχιακές σπουδές πάνω ακριβώς στο αντικείμενο της Φωτογραφίας και όμως κουρτάλισε τη θύρα του εγκυρότερου πνευματικού ιδρύματος στη χώρα μας στο τομέα των Τεχνών. Πού το βρήκε το θράσος;. Ρωτήστε αυτούς που τόσα χρόνια ανέχονται-το ξέρω ότι δεν τον εκτιμούν-αυτό το καλά δικτυωμένο αλλά αλίμονο τόσο νοσηρά τοξικό ΠΑΡΑΣΙΤΟ που έχει κυριολεκτικά μπλοκάρει  τα πάντα, περικυκλώνοντας το φωτογραφικό χώρο με την αποπνικτική αποφορά της απελπιστικής μετριότητας της παραγωγής του ίδιου και της-μη χέσω!-“σχολής” του. Ευτυχώς τελικά διαφυλάχτηκε το κύρος του Ιδρύματος και αποσοβήθηκε η πιθανότητα να μετατραπεί η ΑΣΚΤ σε γραφείο κοσμικών ταξιδίων και συναθροίσεων).

Όσο ο ερασιτεχνισμός και ο ασυγχώρητος για τον 21 ο αιώνα ναϊβισμός πλασάρεται από τέτοια εργοτάξια συστηματικής κακογουστιάς και αισθητικής ανευθυνότητας και κακοσυγκερασμένης ημιμάθειας και όσο δεν υπάρχει ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ στη φωτογραφική Παιδεία, που σήμερα μοιάζει σαν ξένοιαστη και χαρωπή εκδρομή στο Ναύπλιο ή τη Σύρο, θεού πρόσωπο δεν θα καταφέρει να δει η Φωτογραφία στην Ελλάδα.

Advertisements

Leave a comment

Filed under ...και λίγη Θεωρία!, Garry Winograd, Γκάρυ Γουίνογκραντ, Φωτογραφίες δρόμου, street photography

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s