Η κινητήρια δύναμη του Πολιτισμού

antonis-benakis-portrait-benaki-museum-nikosroccos-bwΚατασταλλαγμένος και απολύτως ακομπλεξάριστος απέναντι στο πλούτο και σίγουρα απαλλαγμένος από τα αρρωστημένα ιδεολογήματα που κατατυράννησαν και τη δική μου γενιά και-πώς θα μπορούσα να το αποφύγω;-ακόμη και μένα τον ίδιο, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η αληθινή γενεσιουργός αιτία του Πολιτισμού είναι το Δημιουργικό, το Παραγωγικό Κεφάλαιο. Αυτό κινεί την Επιστήμη και τις κατακτήσεις της. Αυτό βρίσκει λύσεις για βιωτικές ανάγκες μας. Και στο τέλος-τέλος, αυτό επενδύει στο όχι ιδιαίτερα προσοδοφόρο είδος εκείνο πολιτισμού που οι πιο πολλοί ξέρουμε σαν Τέχνη. Αν δεν υπήρχαν οι Μέδικοι στη Φλωρεντία ποια θέση στο χάρτη του Πολιτισμού θα είχε η λουλουδόπολη της Τοσκάνης; Με τα φράγκα του Σίνα έχουμε Ακαδημία στην Αθήνα. Με του Βαλλιάνου τα λεφτά και του Νιάρχου το κληροδότημα έχουμε παλιά και νένα Βιβλιοθήκη. Με το Σούτσο, το Ροδοκανάκη, το Κουτλίδη έχουμε Εθνική Πινακοθήκη. Με το Χρήστο Λαμπράκη έχουμε Μέγαρο Μουσικής. Με τον Εμμανουήλ Μπενάκη-η φωτογραφία της ανάρτησης από ένα εντυπωσιακό ακραιφνώς ελληνικό πορτραίτο του-δυστυχώς δεν θυμάμαι το δημιουργό αυτού του υπέροχου και τόσο πρωτότυπου έργου!-έχουμε τις σπουδαίες συλλογές Μπενάκη διάσπαρτες σε διάφορα κτήρια στην Αθήνα. Και πόσους παραλείπω αλήθεια;

peter_paul_rubens_-_helene_fourment_-_lissabon_museu_calouste_gulbenkian_-_21-10-2010_13-18-39

Από το λαό της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ρωσίας πεσκέσι του Στάλιν στον κεφαλαιοκράτη μεγαλοπετρελαιά Γκιουλπεκιάν που το δώρισε με τη σειρά του στο λαό της Πορτογαλίας! Σχιζοφρενικός σοσιαλισμός!

 

Την εποχή του Σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση και παρόλες τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για προστασία των καλλιτεχνικών θησαυρών του λαού, ο Στάλιν άνοιξε μπίζνα και ξεπουλούσε ΜΑΖΙΚΑ ανεπίληπτης ομορφιάς αριστουργήματα των μεγαλύτερων δημιουργών της Παγκόσμιας Τέχνης(Jan van Eyck, Rubens, Rembrandt, Tiziano, Raphael, Botticelli, Perugino, Frans Hals, Watteau, Poussin, Claude Lorrain, Houdon, Chardin, Boucher, Veronese, Giambattista Tiepolo, Bellotto και δεκάδες άλλα ων ουκ έστιν αριθμός!). Τα έργα αυτά του Ρώσικου λαού κατέληξαν τελικά να γίνουν κτήματα άλλων λαών αγορασμένα από ιδιώτες κεφαλαιοκράτες και προσφερμένα από αυτούς στα κρατικά μουσεία των χωρών τους. Τα λόγια από τη μια, ο κλούβιος βερμπαλισμός της προγραμματικής μεγαλοστομίας και τα έργα απ’την άλλη. Με το τέλος του Σοσιαλιστικού καθεστώτος στη Σοβιετική Ένωση το Ερμιτάζ είχε πια καταντήσει η σκιά του ένδοξου εαυτού του και που δεν κατάφεραν να το σώσουν η ένταξη σ’αυτό των αριστουργημάτων των συλλογών του Σούκιν και Μοροζόφ που έτσι κι αλλιώς σκόπευαν και αυτοί οι μεγιστάνες να τα δωρήσουν στον ρωσικό λαό. Στο ίδιο ακριβώς διάστημα τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά και αμερικανικά μουσεία πολλαπλασίασαν καιαριθμητικά και ποιοτικά τις συλλογές τους και κατάφεραν να ξεπεράσουν το θρυλικό Ερμιτάζ που ουσιαστικά υπάρχει σαν όνομα κύρους χάρις στο μυθικό παρελθόν του και πολύ λιγότερο στο αισθητά φτωχότερο και απογυμνωμένο από μοναδικά αριστουργήματα παρόν του-άντε να ξαναβρεί Jan van Eyck  ή τη Madonna Alba του Ραφαήλ!

raphael_-_the_alba_madonna_-_google_art_project-1

Raphael: Madonna Alba. Κάποτε στις Συλλογές του Ρώσικου Μουσείου Ερμιτάζ. Πουλήθηκε επί Στάλιν για να καταλήξει, δώρο από τον Andrew Mellon, στην Washington National Gallery of Art, σαν ο σημαντικότερος πίνακας του Ραφαήλ σε ολόκληρη την Αμερικανική Ήπειρο.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Η τέχνη της προσωπογραφίας, Μουσεία, Μουσείο Μπενάκη

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s