Φωτογραφία, Θάνατος και Νέα Ζωή

256fnuf

Herbert List: Glyfada. Ποια πραγματικότητα απεικονίζει μιά τέτοια φωτογραφία; Μόνο τη πραγματικότητα των μερών της: ένα ξερό δέντρο, ένα αγκίστρι, ένα μεταλλικό τραπέζι, μια ανορθόγραφη γραφή, άμμο, θάλασσα, ουρανό και τη δραματική χειρονομιακή στάση ενός ανθρώπου. Δηλαδή με αυτά τα στοιχεία φτιάχνεις πάντα μια τέτοια εικόνα;

Τόχουμε ξαναγράψει παλιότερα και αφορά κυρίως όσους αμφισβητούν την ποιότητα της Φωτογραφίας σαν Τέχνης. Στηρίζουν την άποψη τους στο έωλο επιχείρημα ότι αντίθετα από τις άλλες τέχνες η Φωτογραφία είναι δουλικά εξαρτημένη από τον ρεαλισμό της πραγματικότητας που μηχανικώ τω τρόπω εγγράφεται αυτόματα με τη λήψη της εικόνας και έχουμε απαντήσει σ’αυτό το επιχείρημα ότι προφανώς όσοι το ασπάζονται θεωρούν τις υπόλοιπες πρώτες ύλες των άλλων τεχνών λιγότερο ρεαλιστικές, λιγότερο πραγματικές, λιγότερο υλικές και περισσότερο άυλες. Οι λέξεις, οι ήχοι, τα χρώματα, οι πέτρες, είναι πιό άυλη ύλη από τη ρευστή πραγματικότητα της αείρροης ζωής όπως εξελίσσεται στους δρόμους ή στα στούντιο των φωτογράφων; Μετά από έναν ολόκληρο αιώνα συνειδητής Αφηρημένης Τέχνης, συνειδητής μη περιγραφικής Τέχνης, φαίνεται πως ακόμη δεν έχουμε καταφέρει να εμπεδώσουμε τί διάολο είναι ακριβώς η Τέχνη, που προφανώς όμως δεν είναι η απλή αναπάρασταση μιάς νομιζόμενης πραγματικότητας, ακόμη και αν έτσι δείχνει ή ακόμη περισσότερο έτσι θέλει και προγραμματίζει να θέλει να είναι.

Λοιπόν αυτό που έχω να προσθέσω σ’αυτό το παλιότερο επιχείρημα μου, ότι δηλαδή η πρώτη ύλη της φωτογραφικής τέχνης-ο ρεαλισμός τής απέναντι στο φακό ζωής- είναι το ίδιο δυνητικά ποιητική-(με την αριστοτελική έννοια το ποιητική)-όσο και οι πιο αφηρημένες-και καλά!- εκδοχές πρώτης ύλης όπως οι λέξεις, οι ήχοι, τα χρώματα και οι πέτρες και ότι τη στιγμή της λήψης αυτός ο όποιος ρεαλισμός που αποτελεί τη πρώτη ύλη πεθαίνει και μεταπλάθεται σε κάτι άλλο που το ορίζουν νέες συντεταγμένες, μιάς άλλης, μιάς νέας ζωής. Αυτόματα με τη λήψη γίνεται η μετάσταση της πρώτης ύλης σ’αυτή τη νέα πνευματική διάσταση σαν μεταπλασμένο υλικό πια. Ο άναρχος, ασύντακτος και χύδην ρεαλισμός της χαοτικής πραγματικής ζωής έχει καθυποταχτεί σε μιά νέα τάξη πραγμάτων όπου βασιλεύει η ευταξία της Τέχνης-στο βαθμό βέβαια που αυτό έτσι συμβαίνει και γι’αυτό μη μας ξεγελά η πολλή σαβούρα που κυκλοφορεί με την ετικέτα “Καλλιτεχνική Φωτογραφία”. Στο βαθμό που υπάρχει δημιουργικό καλλιτεχνικό ζωοποιητικό πνεύμα, ο υποτιθέμενος ρεαλισμός έχει πια μετατεθεί ολοκληρωτικά σ’αυτή την άλλη, τη νέα διάσταση και ζει μιά νέα, εντελώς διαφορετική ζωή, σ’αυτό το νέο περιβάλλον ενός ολότελα νέου τύπου εμπειρίας που ουσιαστικά είναι η μετάθεση από τη κυριολεξία στη μεταφορά, δηλαδή από την επικράτεια της πεζής πραγματικότητας στην επικράτεια της Τέχνης και των κανόνων της. Και αυτό γιατί μέσα στα πλαίσια αυτής της νέας κατά Τέχνη ζωής, το φωτογραφημένο Σύμπαν έχει ανασυνταχθεί και η ομοιότητα του από τη προηγούμενη αληθινή απ’την οποία προήλθε είναι τόσο επιφανειακή όσο ένα αγκωνάρι του Παρθενώνα με ένα κομμάτι μάρμαρο που μόλις εξορύσσεται από τα λατομεία της Πεντέλης.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s