Με τους όρους του Λούβρου

Studio-Still-Life-with-Fruits,-Decanter-and-chair-Nikos-Roccos-Νίκος-Ρόκκος

Όσοι γνωρίζοντας ήδη καλά το ώριμο και μνημειακά σοβαρό έργο του Σεζάν βρίσκονται για πρώτη φορά αντιμέτωποι με πρώιμα έργα του, περνάνε ένα απίστευτο σοκ. Είναι τόσο εξόφθαλμη η αταλαντοσύνη του δημιουργού τους που εύλογα αδυνατούν να κάνουν οποιαδήποτε, έστω και την ελάχιστη, σύνδεση με το επόμενο, δίκαια και ομόθυμα αναγνωρισμένο, έργο του. Να το πούμε αλλιώς; Ξεκίνησε σαν απολύτως ατάλαντος και με στενά τεχνικούς όρους παρέμεινε για πολύ καιρό τέτοιος. Όμως το σοβαρό ώριμο έργο του-έργο μιας βαθιάς στοχαστικής μεγαλοφυΐας-είναι τόσο ρηξικέλευθα θεωρημένο απ’τον δημιουργό του, ώστε να ξεπερνάει τους στενούς όρους της τεχνικής σαν αυτοσκοπού. Η περίπτωση του Σεζάν είναι ίσως η μοναδική περίπτωση στα παγκόσμια καλλιτεχνικά χρονικά δημιουργού που έφτασε στη τελείωση του μέσω της δυνατής έμφυτης του ανάγκης να εκφραστεί οπωσδήποτε με ένα μέσο στο οποίο εκ πρώτης όψης δεν είχε ούτε το ταλέντο ούτε τις προδιαγραφές.

 

Τί διάολο ήταν αυτό που κάποια στιγμή μετέτρεψε αυτόν τον αδέξιο ερασιτέχνη σε έναν από τους μεγάλους δασκάλους της Τέχνης; Νομίζω ότι η απάντηση είναι μία: η προσήλωση στο Σκοπό. Η αφοσίωση σ’αυτό το Σκοπό. Τον βασάνιζε πάντα το ερώτημα της Τέχνης. Ήθελε να φτάσει στα βάθη της. Αλλά τα διαθέσιμα καλούπια δεν τού ταίριαζαν. Φάνταζε ανάπηρος κατά τις προδιαγραφές αυτών των καλουπιών. Λοιδωρήθηκε απίστευτα στο αληθινά απίστευτα αδέξιο ξεκίνημα μου. Λοιδωρήθηκε ακόμη και από παιδικούς, καρδιακούς του φίλους. Προφανώς κανείς από αυτούς δεν μπορούσε να καταλάβει πόσο βαθιά είχε φτάσει ο φίλος τους στη κατανόηση του Σκοπού. Απλά αυτό που του χρειαζόταν ήταν να εφεύρει τα εργαλεία, τα εκφραστικά εργαλεία, που σημαίνει μια νέα γλώσσα, ικανή να εκφράσει τις απαιτήσεις εξόδου από τον κορεσμό της συμβατικότητας. Ο Σεζάν δεν ανέτρεψε το παρελθόν, το μεγάλο κλασικό παρελθόν, απλά το επαναδιατύπωσε. Λάτρευε τους μεγάλους κλασικούς της εικόνας-τους μελέτησε άλλωστε βαθιά και επισταμένα. Είναι ενδεικτικό αυτής της αγάπης και του σεβασμού του γι’αυτούς ότι μια από τις μνημειακότερες διατυπώσεις του είναι και αυτή(περίπου, δεν θυμάμαι ακριβώς τα λόγια-μεταφέρω το πνεύμα των λόγων του): σκέφτομαι και δημιουργώ με όρους Λούβρου. Δηλαδή με την συνείδηση ότι θέλω να δημιουργήσω έργα που αξίζει να στεγαστούν κάποια στιγμή στο μεγαλύτερο ναό της Τέχνης, το Μουσείο του Λούβρου. Η Ιστορία τον δικαίωσε και μάλιστα με τον πανηγυρικότερο τρόπο. Τα έργα του μπήκαν όντως στο Λούβρο-μέχρι πριν κάποια χρόνια όντως σταγάζονταν μαζί με τους υπόλοιπους ιμπρεσιονιστές και μετα-ιμπρεσιονιστές εκεί. Με τη μεταφορά των έργων αυτής της περιόδου στο νέο Μουσείο του Ορσέ έμοιαζε η Γαλλία να παραγνωρίζει την αξία που έδινε στο Λούβρο ο Σεζάν. Όχι όμως. Κατ’εξαίρεση κράτησε κάποια έργα του-ελαιογραφίες, υδατογραφίες και σχέδια, τιμώντας έτσι τον ανανεωτή του διαχρονικού γαλλικού κλασικισμού.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Paul Cézanne, Still Life

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s