Ερμαφρόδιτος

 

Hermaphroditos-National Archeological Museum-Athens-Nikos Roccos-Νίκος ΡόκκοςΤην αφορμή για το θέμα μού την έδωσε η ανάγνωση ενός βιβλίου για τον σημαντικό αλλά σχετικά άγνωστο-στην Ελλάδα τουλάχιστον-φλαμανδό μανιεριστή ζωγράφο Bartholomeus Spranger. Όχι αυτό καθεαυτό το βιβλίο-δύσκολα μπορεί να σε οδηγήσει σε φωτογραφικά θέματα-όσο ένα έργο του που έχει πρωταγωνιστή του στο μυθικό Ερμαφρόδιτο. Θυμήθηκα όχι μόνο ότι έχω δει διάφορες εκδοχές αυτού του έργου όπως μας ήρθαν από την αρχαιότητα-η πιο γνωστή είναι αυτή στο Λούβρο όπου τη βάση του αγάλματος την αποκατέστησε με τον ευρηματικό του τρόπο ο Bernini, δίνοντας του τη μορφή στρώματος-όλοι οι επισκέπτες τελικά εκθειάζουν περισσότερο αυτό παρά την καλλίπυγο δίφυλη κόρη που είναι και αγόρι-το αδελφάκι της στη Galleria Borghese-αδελφάκι γιατί το έργο του Λούβρου στεγάζονταν κάποτε στην ίδια περιθρύλητη αυτή συλλογή της Ρώμης-και τέλος το ένα από τα πολλά τέτοια αντίγραφα, αυτό που έχουμε εδώ στην Αθήνα, στο Εθνικό Αρχαιολογικό μας Μουσείο από όπου και η φωτογραφία της σημερινής ανάρτησης.

Ο Σπράνγκερ διαπραγματεύεται το θέμα του ερμαφρόδιτου στα πλαίσια ερωτικών διαλόγων μυθολογικών ζευγαριών και συγκεκριμένα στο επιθετικό φλερτ που δέχτηκε ο Ερμαφρόδιτος από τη νύμφη Σάλμασι, με τον τυπικό, κάπως νευρωτικό, πληθωρικό ερωτισμό του ύστερου βόρειου μανιερισμού που τόσο χαρακτηριστικά ολοκλήρωσε κορυφώνοντας τον ο φλαμανδός αυτός δάσκαλος. Το ελληνιστικό γλυπτό δεν είναι αφηγηματικό έργο όσο εικονιστικό-απλά παριστάνει το μυθικό πρόσωπο. Έχω αρκετές λήψεις από αυτό το γλυπτό αλλά από όλες προτιμώ την πιο ατύπικη-(ο Σπράνγκερ μπορεί να την εκτιμούσε, τού άρεσαν οι περίπλοκες κομμώσεις στις γυναίκες που ζωγράφιζε είτε αυτές ήταν μυθολογικές περσόνες είτε αγίες είτε εταίρες!)-με τη παράξενη, σχεδόν φετιχιστική-(αυτή τη στιγμή μού έρχεται στο μυαλό ένας άλλος μεγάλος φετιχιστής της κόμμωσης και των πολυπλόκαμων χτενισμάτων, ο Füseli)- η φετιχιστική λοιπόν προσήλωση του γλύπτη στις γλαφυρές λεπτομέρειες της κόμμωσης.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Μουσεία

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s