Το Θέμα της Φωτογραφίας

56RoccosΑπό τη στιγμή που τα κάνω όλα στη φωτογραφία, από τη στιγμή που μπορώ να τα κάνω όλα στη φωτογραφία, από τη στιγμή που θέλω να τα κάνω όλα στη φωτογραφία, από εκείνη ακριβώς τη στιγμή, δηλαδή από την αρχή της ενασχόλησης μου μ’αυτή, κατάλαβα ότι αυτό που συμβατικά αποκαλούμε “Θέμα” σε μια εικόνα, μού είναι παγερά αδιάφορο καθεαυτό σαν τέτοιο. Πρώτιστα με ενδιαφέρει να οργανώσω την επιφάνεια που ορίζεται από το φωτογραφικό καρέ όπως αυτό αρχικά γίνεται αντιληπτό μέσα από το σκόπευτρο και αν δεν υπήρξα εκεί αποτελεσματικός να το βελτιώσω αν χρειαστεί και αν αυτό είναι δυνατό μετά. Τί θα έχει μέσα η εικόνα είναι ζήτημα της συγκυρίας και της στιγμής. Μπορεί ανθρώπους, μπορεί δέντρα, μπορεί φρούτα σε μια φρουτιέρα, μπορεί ένα κτήριο, μπορεί ίσως και περισσότερα κτήρια. Μπορεί ουρανό, μπορεί θάλασσα αλλά μπορεί και κάποια ασήμαντη λεπτομέρεια  μέσα στο εσωτερικό ενός κλειστού χώρου ή ενός πλατιού ορίζοντα. Από τη στιγμή που τα πάντα φωτογραφίζονται τα πάντα μπορώ και θέλω να τα φωτογραφίζω-εκτός από κάθε μορφής βία ή βαναυσότητα.02Roccos

Δηλαδή, θα με ρωτήσετε, δεν υπάρχει θέμα; Προφανώς και υπάρχει αλλά δεν υπάρχει σαν πρόθεση φωτογραφική αλλά προκύπτει εκ των υστέρων σαν ανάγκη ταξινόμησης, για όσους ενδιαφέρονται για κάτι τέτοιο. Προφανώς μια τέτοια ταξινόμηση μπορεί να βολέψει ακόμη και το φωτογράφο που δεν τον ενδιαφέρει το θέμα-κάπως, με κάποιο τρόπο πρέπει να οργανώσει το αρχείο του ας πούμε. Πάντως σαν βαθύ κίνητρο για να δημιουργήσεις εικόνες το θέμα οφείλει να είναι ασήμαντο, δευτερεύον, πάρεργο για την ίδια την εικονοποιΐα.Still Life 40

Προφανώς και πάλι είναι διαφορετικό να σού ανατίθεται η διεκπεραίωση ενός θέματος. Θα το διεκπεραιώσεις κατά τον συνεπέστερο τρόπο που αρμόζει όταν αναλαμβάνεις μια ανάθεση. Αλλά στη βαθιά του ουσία, στον πυρήνα της σκέψης του φωτοεικονοποιού, από τη στιγμή που το προϊόν που θα παραδώσεις θα αποτελείται από ορθογώνια διατυπωμένες εικονοποιήσεις όλα πια είναι ίδια. Η μέριμνα είναι το προϊόν να είναι ισορροπημένο και αρμονικό και να πείθει σαν εικόνα με μια κατά το δυνατό πιο τελεσίδικη διατύπωση. Μέσα στο καρέ τους τα στοιχεία θα έχουν την ίδια ζωή είτε είναι άνθρωποι, είτε είναι φρούτα είτε είναι άψυχα αντικείμενα. Από τη στιγμή που το ανθρώπινο μάτι και ο εγκέφαλος μας τα προσλαμβάνει όλα, αυτό σημαίνει ότι όλα μπορεί να τα επεξεργαστεί και σε όλα να αποδώσει τις ίδιες-αν μπορεί υψηλές θα ήταν ευχής έργο επίτευγμα-ποιότητες τέχνης που είναι σε θέση να δώσει.84

Καμιά φορά, θέλεις από παραδρομή, θέλεις από συνήθεια, θέλεις από απρονοησία, μιλάω με ενθουσιασμό για το πόσο χαίρομαι να φωτογραφίζω στο δρόμο. Αλήθεια είναι αυτό. Αλλά την αλήθεια αυτή σε μεγάλο βαθμό την καθορίζει και η ευκολία που σού δίνει ο δρόμος να έχεις μια τόσο σημαντική πρώτη ύλη στη διάθεση σου. Ένας άνθρωπος όχι ιδιαίτερα κοινωνικός όπως εγώ, δύσκολα θα μπορούσα να οργανώσω ένα project επιλεκτικής φωτογράφισης άλλων ανθρώπων-τόκανα μια φορά με γνωστούς μου φωτογράφους και 20 χρόνια μετά απορώ πού διάολο βρήκα το θάρρος να το ολοκληρώσω. Ήταν μια δουλειά που τη χάρηκα αφάνταστα-τη χάρηκαν και οι ίδιοι οι φωτογραφημένοι από όσο είμαι σε βάσιμη θέση να ξέρω. Το ίδιο όμως θα χαιρόμουν αν ήταν να μού ζητούσαν να φωτογραφήσω το Κιλιμάντζαρο ή το Νότιο Πόλο. Κοσμήματα συνοικιακού χρυσοχόου ή τους πάγκους στη λαϊκή. 117Θέλω να πω ότι ότι μυστικό είναι στο παιχνίδι που απροσδιόριστα και αδιόρατα ενσωματώνεται στο φωτογραφικό παιχνίδι και  που το κάνει τόσο συγγενή δραστηριότητα με το ποδόσφαιρο ή το μπιλιάρδο: ό,τι είναι να κάνεις, θα το κάνεις μέσα σε κάποια όρια. Αυτά τα όρια είναι το καρέ σου, είναι τα όρια του γηπέδου, τα όρια του τραπεζιού στο μπιλιάρδο. Είναι παιχνίδι η φωτογραφία γι’αυτό και για όσους το έχουν καταλάβει, το έχουν νιώσει και το έχουν αντιληφθεί αυτό, είναι και χαρά. Παίξε μπάλα ΕΚΕΙ ΜΕΣΑ. Με αυτό το εκεί μέσα θέλω να πω πως ό,τι είναι να πεις να φαίνεται εκεί μέσα και να μη στηρίζεται σε κάποιο δεκανίκι κάπου έξω απ’το καρέ. Δεκανίκι του στυλ προγραμματική διακήρυξη λόγων, στράτευση σε εξωφωτογραφικές σκοπιμότητες. Όλα αυτά μπορούν να μιλήσουν πρόσκαιρα και κάτω υπό τις εντυπώσεις των προβολέων μιας ζέουσας επικαιρότητας. Αλλά πόσο κρατάει ένα τέτοιο επικοινωνιακό πανηγύρι;154

Είναι φορές που έχω σκεφτεί να κάνω ανάρτηση όπου να παρουσιάσω ένα πορτραίτο σαν τοπίο, μια νεκρή φύση σαν γυμνό, μια αρχιτεκτονική φωτογραφία σαν σκηνή δρόμου. Ακριβώς για δείξω πόσο σχετική αξία έχει για μένα μια τέτοια θεματική ταξινόμηση. Θυμήθηκα τον σπουδαίο γερμανό νεοεξπρεσιονιστή ζωγράφο Georg Baselitz που παρουσιάζει τους-αναπαραστατικούς κατά τα άλλα-πίνακες του ανεστραμμένους, με τα κεφάλια δηλαδή κάτω! Έναν αφοπλιστικά παραστατικότατο τρόπο να αποδομήσει το θέμα τού ίδιου του έργου του, που συνήθως είναι ανθρωποκεντρικό! Από την πλευρά μου πάντως είμαι τόσο παγερά αδιάφορος στο ίδιο το θέμα καθεαυτό ώστε τελικά απαξιώ ακόμη και να αγωνιστώ στο να το αποδομήσω. Το μόνο που κάνω σ’αυτή τη κατεύθυνση είναι πάντα να εφιστώ τη προσοχή στους-ελάχιστους έτσι κι αλλιώς-θεατές των έργων μου στην κατά κανόνα επιμελημένη φόρμα των έργων μου, που είναι το ίδιο σχολαστική αδιάφορα του ποιο θέμα διαπραγματεύομαι κάθε φορά.Floisvos, Athens

Το να μην έχεις θέμα σημαίνει το να μην έχεις περιορισμούς.Σημαίνει καλλιτεχνική ελευθερία. Αυτονόμηση της εικόνας από το παρασιτισμό του λόγου. Ας τελειώνει πια αυτή η δικτατορία του προγράμματος στην φωτογραφική εικονοποιΐα. Ουσιαστικά κρύβει ανεπάρκειες και τις κρύβει πίσω από την ανυπόφορη φλυαρία κλούβιων,μεγαλόστομων λόγων.Castello-Sgorzesco-Praying-to-Madonna-WB-DS-1-NVSF

Advertisements

Leave a comment

Filed under ...και λίγη Θεωρία!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s