Ηρακλής Παπαϊωάννου: Η Φωτογραφία του Ελληνικού Τοπίου

PAPAIOANNOU_FWTOGRAFIA_ELLHNIKOU_TOPIOU

Μόλις το τέλειωσα! Και είναι μόνο ο ενθουσιασμός που με παρακινεί να γράψω γι’αυτό που θεωρώ το πληρέστερο κείμενο, το εμβριθέστερο και το αισθαντικότερο όχι μόνο για το θέμα ελληνικό τοπίο και τους φωτογράφους του αλλά και το ωραιότερο βιβλίο που έχει γραφτεί για την ελληνική φωτογραφία γενικά.

Ανδρέα Εμπειρίκου: Ελευσίνα. Υποψιάζομαι ότι η φωτογραφία αυτή του εξωφύλλου του βιβλίου του Ηρακλή Παπαϊωάννου είναι επιλογή-και είναι σε κάθε περίπτωση άριστη!-του εμπειρικόφιλου Πετσόπουλου.

Ανδρέα Εμπειρίκου: Ελευσίνα. Υποψιάζομαι ότι η φωτογραφία αυτή του εξωφύλλου του βιβλίου του Ηρακλή Παπαϊωάννου είναι επιλογή-και είναι σε κάθε περίπτωση άριστη!-του εμπειρικόφιλου Πετσόπουλου.

Από τη στιγμή που το είδα στο πάγκο του βιβλιοπωλείου διαισθάνθηκα βάσιμα ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα τιτάνιο έργο. Το συγγραφέα τον ήξερα από επιφυλλίδες στο περιοδικό “ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ” του Τάκη Τζίμα, χωρίς όμως από αυτά τα μικρά κείμενα να έχω καταφέρει να σχηματίσω έγκυρη γνώμη για τη πένα του και τη κατάρτισή του-άλλωστε, για να είμαι ειλικρινής, σπάνια τα διάβαζα, για τον απλό λόγο ότι έχω μια τάση να προτιμώ μεγάλα κείμενα, πολυσέλιδα. Όμως το ότι επέλεξε ένα τέτοιο πλατύ και δύσκολο θέμα και το άπλωσε σε τόσες εκατοντάδες σελίδες, διαισθανόμουν ότι έκρυβε όχι μόνο μιά τόλμη ούτε μόνο έναν άθλο αλλά και μια ευαισθησία που τον ενέπνευσε προς τη κατεύθυνση να το επιλέξει για διαπραγμάτευση.

Γιάννης Δήμου: Κάσος

Γιάννης Δήμου: Κάσος

Το ότι δέχθηκε να κάνει την έκδοση ο “ψείρας” Σταύρος Πετσόπουλος των εκδόσεων “ΑΓΡΑ”-ο αισθαντικότερος εκδότης στην Ελλάδα αυτά τα χρόνια, ήταν μια εγγύηση ποιότητας. Ακόμη και αν τα οικονομικά μου είναι τραγικά, δεν δίστασα να το αγοράσω το βιβλίο, γιατί ήξερα ότι η μέθεξη της ανάγνωσης ήταν εξασφαλισμένη.

Γιώργης Γερόλυμπος

Γιώργης Γερόλυμπος

Ούτε μια στιγμή δεν διαψεύστηκα. Ουσιαστικά το βιβλίο είναι μια ιστορία του νεοελληνικού πολιτισμού υπό το πρίσμα και με την αφορμή της Φωτογραφίας. Αλλά όχι μόνο αυτό. Παρελαύνουν και άλλες ερμηνευτικές παράμετροι-ιδεολογικές, πολιτικές, οικονομικές, πολιτισμικές, γεωπολιτικές, αισθητικές, κοινωνιολογικές, οικολογικές-που εμπλουτίζουν αφάνταστα το έργο και το κάνουν πολυσύνθετο, ποικίλο χωρίς όμως ούτε μια στιγμή να αφίσταται του κεντρικού σκοπού και θέματος του.

Πάνος Κοκκινιάς: Circle

Πάνος Κοκκινιάς: Circle

Η γλώσσα του είναι λαγαρή και εύστοχη και στις αναλύσεις του και στις περιγραφές του και η επιχειρηματολογία του στέρεα θεμελιωμένη. Δεν διστάζει όταν χρειάζεται να αποδομεί μυθοποιημένες περσόνες όπως πολύ σωστά κάνει με τη-φωτογραφική φούσκα όπως προσωπικά εγώ ο ίδιος τη θεωρώ-Nelly´s, διακριτικά όμως και με αβρότητα και από την άλλη να αναδείξει κάπως ξεχασμένες ή παρεξηγημένες περιπτώσεις όπως του “ανεπίσημου”(για να χρησιμοποιήσω την ορολογία του) αντισυμβατικού και κόντρα στο τρέχον τότε γλυκανάλατο τοπιογραφικό στυλ, τραχύ και δωρικό τοπιογραφικό στυλ του Γιάννη Δήμου.

Νίκος Μάρκου

Νίκος Μάρκου

Η εικονογράφιση του βιβλίου είναι πλουσιότατη και δίνει ένα πανόραμα του ελληνικού τοπίου όπως το είδαν πρώτα οι πολλοί ξένοι φωτογράφοι του 19ου και μετά οι έλληνες φωτογράφοι σε όλη τη διάρκεια του 20ου και τις αρχές του 21ου.

Πάρις Πετρίδης

Πάρις Πετρίδης

Προς στιγμή έμεινα με την απορία γιατί στα τελευταία κεφάλαια, όπου σωστά δίνεται η προτεραιότητα στο έργο των ελλήνων φωτογράφων, δεν υπάρχει ένα έστω κεφάλαιο για τους νεώτερους ξένους δημιουργικούς φωτογράφους, ξεκινώντας από τον H.Cartier Bresson, μέσω Koudelka μέχρι Plossu, για ν’αναφερθώ μόνο στους πιο γνωστούς. Η μόνη ευλογοφανής εξήγηση που μπορώ να δώσω είναι ότι μπορεί να ανέκυψε θέμα ακριβών πνευματικών δικαιωμάτων που να καθιστούσαν το κόστος της έκδοσης απαγορευτικό. Εν πάση περιπτώσει,παράλειψη ή όχι, δεν αλλάζει το μέγεθος του μνημειώδους αυτού επιτεύγματος και το θαυμασμό που γεννά στον αναγνώστη η πληρότητα και η μεστότητα του εγχειρήματος. Υποκλινόμαστε στο συγγραφέα και τον ριψοκίνδυνο εκδότη.

Herbert List: Attica. Glifadha near Sounion.

Herbert List: Attica. Glifadha near Sounion. “Beach cafe”. 1939.

Σ.Σ. Για την εικονογράφιση του άρθρου έκρινα συνειδητά αυθαίρετα και παραβιάζοντας τον εγκυκλοπαιδικό και ακριβοδίκαιο χαρακτήρα της εικονογράφισης του βιβλίου, να προκρίνω περισσότερο συγκαιρινούς μας φωτογράφους-σε όσους τέλος πάντων βρήκα ανεκτής ανάλυσης εικόνες. Είναι φωτογράφοι που αναφέρονται στο βιβλίο του Ηρακλή Παπαϊωάννου και είναι όλοι τους πρώτης κλάσης δημιουργοί.

Υ.Γ. Παρέλειψα να αναφέρω κάτι που το θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό και που κι αυτό δείχνει τη σοβαρότητα της έκδοσης: τη πλουσιότατη βιβλιογραφία. 24 σελίδες ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας!

Advertisements

1 Comment

Filed under Τοπίο

One response to “Ηρακλής Παπαϊωάννου: Η Φωτογραφία του Ελληνικού Τοπίου

  1. Pingback: Αν ο Μαρξ ερχόταν στην Αθήνα | camerart

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s