Το παιδί και ο Αυτοκράτορας

Boy-Stoa-Attalos-Museum-Ancient-Agora-DS-f

Η ώρα του μέγιστου προβληματισμού σε σχέση με το ζήτημα εικόνα και λόγος, για μένα, άνθρωπο κατ’εξοχήν της εικόνας και σε καμιά περίπτωση του λόγου, φτάνει όταν στερεύω είτε από διάθεση είτε από οποιαδήποτε-έστω και την ελάχιστη-έμπνευση για να γράψω ακόμη και το μικρότερο, ακόμη και το πιο αδιάφορο κείμενο που να συνοδεύει το πάντα από τη φύση του ορφανό που λέγεται φωτογραφική εικόνα.

Η εμπειρία μου μού λέει ότι, μπορεί, όλως κατ’εξαίρεση, μια δυνατή φωτογραφία να σταθεί από μόνη της και να κάνει μια επιτυχημένη διαδρομή στο χρόνο αλλά χίλιες φωτογραφίες εξίσου καλές-πόσο μάλλον λιγότερο ή πολύ λιγότερο καλές αλλά που την αξίζουν μια ζωή προβολής κι αυτές-αυτό δεν μπορούν να το πετύχουν χωρίς την-έστω στοιχειώδη-συνδρομή του λόγου. Είναι νομοτελειακό αυτό. Σκεφθείτε ότι ακόμη και ένα τόσο χωνεμένο στο συλλογικό DNA της ανθρωπότητας έργο όπως η Μόνα Λίζα του Λεονάρντο ντα Βίντσι συνοδεύεται πάντα από σχετικό κείμενο και, αν εξαιρέσεις τη περίπτωση του εξωφύλλου, σχεδόν ποτέ δεν θα τη βρεις χωρίς αυτό το κάποιο συνοδευτικό κείμενο.

Κι όμως! Ένα σπουδαίο κείμενο μπορεί να ζήσει ανετα-και αυτό συμβαίνει σχεδόν κατά κανόνα-χωρίς κάποια συνοδευτική εικόνα. Άσε που όσες σπάνιες φορές υπάρχει αυτή ή περισσότερες πάνω σε ένα κείμενο η απογοήτευση συνήθως είναι πολύ μεγάλη και σπάνια μπορεί η εικόνα να ανταποκριθεί στο ύψος του κειμένου-σκέφτομαι ας πούμε την εικονογράφηση του Φάουστ του Γκαίτε από τον Ντελακρουά-σκέτη πανωλεθρία, παρόλο ότι στην εποχή της θεωρήθηκε θρίαμβος. Σήμερα δεν αντέχεται.

Γιατί γράφω κείμενα για τις εικόνες; Από ανασφάλεια; Από ανεπάρκεια των εικόνων μου; Άνετα μπορεί να συμβαίνουν αυτά τα δυό αλλά νομίζω ότι δεν είναι ακριβώς αυτή η αιτία. Η αιτία είναι ότι η εικόνα έχει ένα επισφαλές συντακτικό που σηκώνει πολύ περισσότερη ασάφεια από όση ο λόγος, που όταν το θέλει μπορεί με συνοπτικό και σχεδόν αδιαμφισβήτητο τρόπο να γίνεται καίριος και αφοπλιστικά πειστικός*OXI-5-F

*Πήγαινα να αναφέρω το παράδειγμα του ΝΑΙ και του ΟΧΙ σαν ύψιστα παραδείγματα πειστικής δράσης του λόγου σε σχέση με την εικόνα αλλά διαπιστώνω ότι κι εδώ τα πράγματα δεν είναι τόσο καθαρά. Αφενός μεν όταν πριν ένα μήνα διατυπώθηκε από τον ελληνικό λαό ένα στεντόρειο ΟΧΙ, αυτό μέσα σε μια μόνη νύχτα μετατράπηκε απροκάλυπτα σε ένα ταπεινωτικό και προσβλητικό ΝΑΙ και από την άλλη υπάρχει το ζήτημα κατά πόσο ο γραπτός λόγος, ειδικά σε εμβληματικές λέξεις όπως το ΝΑΙ ή το ΟΧΙ, είναι ή δεν είναι εικόνα.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Μουσεία

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s